Yazılı Anlatım Hakkında Bilgi

YAZILI ANLATIM    

 

Duygu ve düşünce hayallerin güzel ve etkili biçimde yazıyla dile getirilmesine de yazılı anlatım denir. Günlük hayatta, bir mektup yazmak, not çıkarmak, bir yazı hazırlamak zorunda kalabiliriz. Duygu, düşünce ve özlemlerimizi, sevinçlerimizi dizeler halinde ölçülü, uyaklı söyleyebiliriz. Ayrıca cümle ve paragraflar halinde bir fıkra, makale, deneme yazabilir; hatta öykü, roman, tiyatro eseri yazmak isteyebiliriz. O zaman yazılı anlatıma başvururuz.

Yazılı anlatımda (imla) kurallarına ve noktalama işaretlerine dikkat edilir. Yerinde kullanılmayan noktalama işaretleri, yazım hataları sözün anlamını değiştirir.

Nesir halinde yazılan düşünce yazılarında giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunur. Yazının konu ile ilgili ilk bölümüne giriş; düşüncelerin açıklanıp örneklendiği, karşılaştırmaların yapıldığı bölüme gelişme; düşüncelerin bir sonuca, bir yargıya varıldığı bölüme de sonuç bölümü denir. Hikaye, roman, tiyatro gibi türlerde bu bölümlere serim, düğüm ve çözüm adı verilir.

Her yazının bir ana düşüncesi ya da ana duygusu (tema) vardır. Bir yazıda yazarın okuyucuya vermek istediği temel düşünceye ana düşünce denir. Ana düşünceyi destekleyen ve diğer paragraflarda yer alan düşüncelere de yardımcı düşünce denir. Yazı düşünceler arasında bir bağ kurularak geliştirilir.

Türk edebiyatında nesir (düz yazı) biçiminde yazılan eserlere mensur, nesir yazıcılarına nasir, küçük nesir parçalarına da mensure denir.

Klasik edebiyatta nesire inşa, nesir yazıcılarına da münşi adı verildi.

NAZIM – NESİR

FELSEFE HOCASI: – Bu hanıma nazımı yazmak istiyorsun?

 

MÖSYÖ JOURDAIN: – Hayır, hayır nazım istemez.

 

FELSEFE HOCASI: – Nesir mi olsun istiyorsunuz?

 

MÖSYÖ JOURDAIN: – Hayır, ne nazım isterim, ne nesir.

 

FELSEFE HOCASI: – İyi ama, ya nesir olacak ya da nazım.

 

MÖSYÖ JOURDAIN: – Neden?

 

FELSEFE HOCASI: – Çünkü efendim, meramı söylemek için nesirle nazımdan başka bir yol yoktur.

MÖSYÖ JOURDAIN: – Nazımla nesirden başka bir yol yok mudur?

 

FELSEFE HOCASI: – Nesir olmayan söz nazımdır, nazım olmayan söz de nesirdir.

 

MÖSYÖ JOURDAIN: – Ya konuşulan şey nedir?

 

FELSEFE HOCASI: – Nesir.

 

MÖSYÖ JOURDAIN: – Ne? Şimdi ben, ‘’Nicole, terliklerimi getir, gecelik takkemi de ver’’ diyecek olsam bu nesir midir?

 

FELSEFE HOCASI: – Evet efendim

 

MÖSYÖ JOURDAIN: – Demek kırk yıldan fazladır, bilmeden, farkında olmadan nesir söylüyorum; bana bunu öğrettiğiniz için minnettarım

 

 

Moliere

Kibarlık Budalası

 

Yazılı Anlatım Nazım ve Nesir Olmak Üzere İkiye Ayrılır

 

  1. Nazım

Duygu, düşünce ve hayallerin ölçülü, uyaklı dizeler halinde anlatılmasına nazım denir.

  1. Nesir

Duygu düşünce ve hayallerin cümle ve paragraflar halinde dilbilgisi kurallarına uygun olarak anlatılmasına nesir denir. Nesir sözü Arapça dağıtmak, saçmak, yaymak anlamlarına gelir. Burada kastedilen duygu ve düşüncenin açılması, yayılması, yani açık seçik anlaşılır hale gelmesidir. Nesirde düşünceler ifade edilirken noktalama işaretlerine, yazım (imla) kurallarına uyulur. Yerinde kullanılmayan işaretler cümlenin anlamını bozar.

Güzel Bir Cümlede Şu Nitelikler Bulunur:

Açıklık: Söylenmek istenen düşüncenin herkes tarafından aynı şekilde kolayca anlaşılmasıdır.

Duruluk: Düşünce ve duygunun gerektiği kadar sözcükle anlatılmasıdır. Duru bir cümlede gereksiz sözcüklere ve öğelere yer verilmez.

Yalınlık (sadelik): Süse ve gösterişe kaçmadan, az sözle duygu ve düşüncelerin dile getirilmesidir.

Akıcılık: Yazıda dile takılacak pürüzlerin olmamasına akıcılık denir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel