Uluslararası Çatışma Nedenleri Nelerdir

Uluslararası Çatışma Nedenleri

Sıcak Çatışma Bölgesi : Orta Doğu

Tarih boyunca insanlar arasında beslenme, barınma gibi temel ihtiyaçlar ile dinsel, siyasal ve kültürel nedenlere bağlı olarak pek çok sorun ortaya çıkmıştır. İnsanların örgütlenerek oluşturduğu devletlerin de aralarında çeşitli faktörlere bağlı olarak sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlar bazı dönemlerde birden fazla ülkenin müdahelesi ile uluslararası sorun hâline gelmekte ve anlaşmazlığa düşen devletler arasında sıcak çatışmalara neden olmaktadır. Temelinde ekonomik ve siyasi nedenler olan 1. ve 2. Dünya Savaşları bunun en iyi örnekleridir. Günümüzde de farklı nedenlere bağlı olarak dünyanın çeşitli alanlarında sıcak çatışma bölgeleri vardır. Orta Doğu, Kafkasya, Orta Asya, Orta ve Kuzey Afrika bu böl­gelere örnek olarak verilebilir. Uluslararası çatışmalara neden olabilecek unsurlar aşağıdaki şemada, dünyadaki sıcak çatışma bölgeleri ise Haritada gösterilmiştir.

İlk yerleşim alanlarının ortaya çıktığı, ilk devlet örgütünün kurulduğu, ilk yazılı hukuk belgesinin oluş­turulduğu, tarım, ticaret ve şehirciliğin ortaya çıktığı Orta Doğu, tarih boyunca her zaman önemli strate­jik alanlardan biri olmuştur.

Dünya petrol rezervlerinin büyük bölümüne sahip olması, kutsal mekânları barındırması, önemli ticaret yollarının kavşak noktasında bulunması Orta Doğu’yu dünya açısından çok önemli bir bölge hâline getirmiştir.

Orta Doğu, ekonomik, sosyal, kültürel ve tarihî nedenlerle günümüzde sıcak çatışma potansiyeline sahip bir bölge olarak karşımıza çıkmaktadır. Orta Doğu’da tarihten günümüze gelen sorunlara bak­tığımızda öne çıkan iki sorun vardır:

Petrol Sorunu

Su Sorunu

uluslararası çatışma nedenleri

Petrol Sorunu:Günümüzde Orta Doğu zengin petrol kaynakları ve bunların paylaşımı nedeniyle önemli sıcak çatışmaların en yoğun yaşandığı bir bölge olarak karşımıza çıkmak­tadır. Irak ; Orta Doğu’da petrol arama ve işletme imtiyazları elde etmek, hatta tümüne sahip olmak için ülkelerin birbirleriyle mücadele ettikleri bir bölgedir.

Bu bölgeyi kontrol eden güç sadece kendi enerji açığını karşılamaz. Aynı zamanda Orta Doğu petrollerine bağım­lı olan diğer ülkeleri de kontrol altında tutar.

Orta Doğu’da İngiltere, Rusya ve ABD arasındaki mücadeleler İkinci Dünya Savaşı döneminde petrole olan ihtiyacın iyice artmasıyla başlamış, günümüzde ABD ve müttefiklerinin Irak’ı işgaline kadar dayanmıştır. İşgal son­rası direniş başlamış ve bu direniş hâlâ devam etmektedir.

Su Sorunu:Günümüzde artan nüfusa bağlı olarak su kullanımının artması ve iklim değişiklikleri sonucu su havzalarının daralmasıyla; su kaynaklarının kullanımı ve paylaşımı önem kazanmıştır.

Dünya genelinde su sıkıntısı çeken 26 ülkeden 14’ü Orta Doğu’da yer almaktadır. Bu bölgede su rezervi bakımından en avantajlı ülke Türkiye’dir. Türkiye’nin güneyinde yer alan ülkeler iklim özellikleri ve coğrafi konumların­dan dolayı aşırı buharlaşma neticesinde su sıkıntısı çekmektedirler.

Orta Doğu’da su sorunu zaten çok az bulu­nan su rezervi ve kaynaklarından değil, ülkeler arasında ortak kullanıma açık olan su rezerv­lerinin paylaşımından kaynaklanmaktadır. Ortak kullanıma açık olan bu akarsuların en önemlileri;

Nil, Fırat (Fotoğraf 2), Dicle nehirleridir. Nil Nehri hariç tutulursa Orta Doğu bölgesinde yer alan sınır aşan akarsuların tümü Türkiye’yi ilgilendir­mektedir.

Orta Doğu’da ortak su kullanımından kaynaklanan su sorunu Suudi Arabistan ve Arap Yarımadasının güneyindeki ülkeler dışında, tüm ülkeleri ilgilendirmektedir. Zaman zaman savaşa kadar giden bu anlaşmazlıklar tüm Orta Doğu’da barış ve huzuru bozmaktadır. Örneğin, Orta Doğu’da önem­li su kaynaklarından biri olan Suriye’ye ait Golan tepeleri İsrail tarafından işgal edilmiştir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel