Sponsorlu Baglantilar
Download!Download Point responsive WP Theme for FREE!

Türkiyenin Başlıca Akarsuları ve Özellikleri

 türkiyenin akarsuları ve gölleri haritasıTürkiye’nin Akarsuları Nelerdir?, Türkiye’deki Akarsuların İsimleri, Türkiye’deki Akarsuların Genel Özellikleri Türkiye’deki Akarsuların Ortak Özellikleri,

TÜRKİYE’NİN AKARSULARI VE GENEL ÖZELLİKLERİ

a)- Karadeniz’e Dökülen Akarsular

♦ Karadeniz Bölgesi en geniş açık havzaya sahip olan bölgemizdir.

♦ Türkiye akarsularının yaklaşık üçte biri Karadeniz’e dökülür.

♦ Kıyıdaki dağlardan kaynağını alarak denize dökü­len akarsuların boyları kısadır.

♦ İç bölgelerden doğup Karadeniz’deki dağ sıraları­nı aşıp denize dökülen akarsular ise Çoruh, Yeşilırmak, Kızılırmak, Yenice (Filyos), Bartın çayı, Sakar­ya Nehri’dir.

Yeşilırmak ise Çekerek ve Kelkit Çayları ile bileşerek Canik Dağlarını geçer ve Çarşamba deltasını oluş­turduktan sonra Karadeniz’e dökülür.

b)- Marmara Denizi’ne Dökülen AkarsularMarmara Denizi’ne dökülen akarsuların çoğu, Güney Marmara kıyılanndan denize ulaşır. Ancak bu alanda­ki akarsular genellikle küçük akarsular şeklindedir. Bunların en önemlisi Susurluk Çayı’dır.

c)- Ege Denizine Dökülen Akarsular

♦ Büyük bir kısmı geniş çöküntü alanları (graben) boyunca doğu-batı ğoğrultusunda akarlar.

♦ Denize ulaştıkları yerlerde önemli delta ovaları oluş­turmuşlardır.

♦ Yatak eğimleri az olduğu için menderesler yaparak akarlar.

♦ Kış mevsiminde bol su taşırlar. Yazın ise debileri azalır.

♦ Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Mende­res ve Meriç Nehri Ege Denizi’ne dökülen başlıca akarsularımızdır.

♦ Kızılırmak, kendi topraklarımızdan doğan ve denize dökülen en uzun akarsuyumuzdur (1355 km). Deli­ce, Devrez ve Gökırmak kollarını aldıktan sonra Baf­ra deltasında denize ulaşır.

NOT:

Meriç Nehri: Kaynağını Bulgaristan toprakların­dan alır. Edirne’de Tunca ve Arda kolu ile birleş­tikten sonra Türkiye-Yunanistan sınırını oluşturur Ergene Çayı ile birleştikten sonra Enez yakınla­rında Ege Denizi’ne dökülür.

d)- Akdeniz’e Dökülen Akarsular

♦ Asi dışındaki Akdeniz’e dökülen akarsular, Toros dağlarından gelen sulardır. Bunların başlıcaları ba­tıdan doğuya doğru, Dalaman, Aksu, Manavgat, Köprüçay, Göksu, Seyhan ve Ceyhan şeklinde sı­ralanır.

♦ Asi Nehri ise Lübnan’dan doğar, Hatay’da Amik Ovası’ndan geçerek Akdeniz’e dökülür.

e)- Basra Körfezi’ne Dökülen Akarsular

Fırat Nehri: Kaynağını topraklarımızdan alan ve sı­nırlarımız dışında denize dökülen en uzun akarsu- yumuzdur. En önemli iki kolu Karasu ve Murat Su- yu’dur. Üzerinde Atatürk, Karakaya, Keban barajla­rı vardır.

Dicle Nehri: Kaynağını Elazığ yakınlarından ve Gü­neydoğu Toroslar’dan alır. Irak sınırına yönelerek Fırat ile birleşir. Üzerinde başta Devegeçidi Barajı olmak üzere çok sayıda baraj vardır.

Akarsularımızın Genel Özellikleri

1)- Türkiye, iklim koşulları ve yerşekillerinin doğal ya­pısına bağlı olarak sık bir akarsu ağına sahiptir. An­cak akarsularımızın uzunlukları fazla değildir.

2)- Akarsularımızın taşıdıkları su miktarı azdır. Bunda daha çok Türkiye’nin büyük bir bölümünde yarı ku­rak bir iklimin görülmesi nedeniyle az yağış alma­sı etkili olmuştur. (Doğu Karadeniz Bölümü hariç)

3)- Akarsularımızın rejimleri düzenli değildir. Bunda, Türkiye’de yağış rejiminin düzensiz oluşu, ilkba­hardaki kar erimeleri ve yazın buharlaşmanın fazla olması etkili olmuştur.

4)- Akarsularımızın yatak eğimlenfazladır. Bu nedenle akış hızları, enerji potansiyelleri ve dolayısıyla erozyonu hızlandırıcı etkileri fazladır.

5)- Türkiye’de akarsular genellikle denge profilini al­mamıştır. Bunda; Türkiye’nin jeolojik devirde şekil­lenmiş olması başka bir deyişle genç arazi yapı­sında olması etkili olmuştur.

6)- Akarsularımız akış hızları fazla, rejimler düzensiz olduğu için ulaşıma elverişli değildir.

7)- Akarsularımızdan daha çok sulama, içme ve kul­lanma suyu elde etmede ve elektrik enerjisi üreti­minde yararlanılır.

One Comment

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir