Tanzimat Döneminde Yapılan Yenilikler (Islahatlar)

Tanzimat Dönemi Islahatları, Tanzimat Dönemi Yenilikleri, Tanzimat Döneminde Osmanlı Devleti’nde Yapılan Yenilikler, Tanzimat Döneminde Osmanlı Devleti’nde Yapılan Islahatlar Nelerdir,

TANZİMAT DÖNEMİ ISLAHATLARI (YENİLİKLERİ)

♦ Fransız ihtilali sonrasında önem kazanan ulusçuluk düşüncesinin olumsuz etkilerinin giderilememesi, Osmanlı Devleti’nin demokratikleşme çabaları­nı hızlandırmasını zorunlu hale getirmiştir.

♦ Tanzimat döneminde bu amaçla yönetim ve hukuk alanında önemli ıslahat­lar yapılmıştır.

♦ Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Fermanı’yla başlayan 1839-1876 yılları ara­sındaki dönemde, daha çok AvrupalI devletlere ve içteki azınlıklara tavizler verilerek, Osmanlı toprak bütünlüğü korunmaya çalışılmıştır. Yapılan ısla­hatlarda da bu düşünce etkili olmuştur.

♦ Tanzimat dönemindeki ıslahatlara Tanzimat ve Islahat Fermanları damga­sını vurmuştur.

 Tanzimat Fermanı (3 Kasım 1839)

Abdülmecid döneminde, Dışişleri (Hariciye) Bakanı Mustafa Reşit Paşa tarafın­dan hazırlanarak Gülhane Parkı’nda halka duyurulan bu fermana Gülhane Hatt­ı Hümayunu da denmiştir.

Tanzimat Fermanı’nın Amaçları

♦ Osmanlı Devletinin toprak bütünlüğünü korumak amacıyla,halka eşit haklar vererek AvrupalI devletlerin desteğini sağlamak,

♦ Mısır Sorunu’nu çıkaran Mehmet Ali Paşaya karşı AvrupalI devletler­den yardım almak,

♦ Azınlıkların kanun önünde Müslümanlarla eşit olduğunu göstererek azınlık isyanlarını önlemek,

♦ Avrupalı devletlerin azınlıkları bahane ederek Osmanlı Devletinin içiş­lerine karışmasını önlemekti.

Tanzimat Fermanı’nın Önemli Maddeleri

♦ Din, diL, ırk ve mezhep farkı gözetmeksizin herkesin canı ve malı devle­tin güvencesi altında olacak,

♦ Kanun önünde herkes eşit olacak,

♦ Rüşvet ve iltimas önLenecek,

♦ Vergiler herkesin gelirine göre düzenli bir şekilde toplanacak,

♦ Müsadere kaldırılacak, herkes malına ve mülküne sahip olacak ve miras bırakabilecek,

♦ Mahkemeler herkese açıkolacakve hiç kimse haksız yere cezalandırılma­yacak,

♦ Askerlik işleri düzene konulacak.

Tanzimat Fermanı’nın Sonuçları

♦ Tanzimat Fermanıyla, devlet ve toplumun karşılıklı hakları ele alındı. Bu yönüyle Tanzimat Fermanı, bir çeşit vatandaş hakları beyanname­si şeklindedir.

♦ Din, dil, ırk ayrımı gözetmeden halk arasında eşitlik sağlanmaya çalı­şılmıştır (Osmanlıcılık fikri doğmuştur).

♦ Kanun üstünlüğü kabul edilmiştir. Bu nedenle Tanzimat Fermanı,Osman­lI Devleti’nde anayasallaşma sürecinin başlangıcı olarak kabul edilir.

♦ Özel mülkiyet hakkı devlet garantisi altına alınmıştır.

♦ Avrupa tarzı hukuk kuralları OsmanlI ülkesinde geçerli olmaya başla­mıştır.

♦ Askerlik vatan görevi haline getirilerek gayrimüslimlerin de askere alınması sağlanmıştır.

♦ Padişah, ilk kez kendi gücünün üstünde kanun gücünün olduğunu ka­bul ederek kendi yetkilerini kısıtlamıştır.

♦ Osmanlı Devleti “Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı” ve “Boğazlar Soru­nu” konuLarında AvrupalI devletlerin desteğini sağlamış fakat,Avrupa­lI devletlerin içişlerine karışmasını engelleyememiştir.

ISLAHAT FERMANI İLAN EDİLDİ

Tanzimat Dönemi Diğer Yenilikleri

♦ iltizam sistemi kaldırılarak vergi toplamak için Muhassıllık- lar kurulmuştur.

♦ Kaime adıyla ilk kağıt para bastırılmıştır (1840).

♦ 1840 ta W. Churchill tarafından Ceride-i Havadis adıyla ilk yarı resmi gazete çıkarılmıştır.

♦ 1843’te ulaşım alanında Fevaid-i Osmaniye Vapur Kumpan­yası kurulmuştur.

♦ ilk Osmanlı bankası olan Bank-ı Dersaadet açılmıştır (1847). 1851’de Şirket-i Hayriye adıyla vapur işletmeciliği başlatılmıştır.

♦ 1856’da Maarif-i Umumiye Nezareti (Eğitim Bakanlığı) ku­rularak medrese ve askeri okullar dışındaki eğitim kurum­lan buraya bağlanmıştır.

♦ 1860 ta Agah Efendi Tercüman-ı Ahval adıyla ilk özel gaze­teyi çıkarmıştır.

♦ Kızlar için rüştiyeler açılarak kızların eğitimi devlet politi­kası haline getirilmiştir (1861).

♦ Esnafların şirketleşmesine yardımcı olmak amacıyla Is- lah-ı Sanayi Komisyonu kurulmuştur.

♦ 1863’tc yükseköğretim Kurumu (üniversite) niteliğinde Da­rülfünun açılmıştır.

♦ Köylüye kredi sağlamak için Mithat Paşa tarafından 1867’de Memleket Sandıkları kurulmuştur.

♦ Şura-yı Devlet .Danıştay) ve Divan-ı Ahkam-ı Adliye (Yar­gıtay) kurulmuştur.

♦ 1868’de ilk sudani olan Galatasaray Sultanisi açılmıştır. Avrupa hukuk sistemine göre çalışan Nizamiye Mahke­meleri 1869’da açılmıştır.

♦ 1873’te lise düzeyinde eğitim veren idadiler açılmıştır. 1873’de, sultani seviyesinde eğitimi veren, fakir ve kim­sesiz çocukların okutulduğu Darüşşafaka açılmıştır.

No Responses

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel