Solunum Sistemi Organları ve Görevleri Kısaca

solunum sistemiSolunum Sistemi Hakkında Bilgi, Solunum Sistemi Hakkında Kısa Bilgi, Solunum Sisteminin Organları Nelerdir?, Solunum Sisteminin Görevi Nedir?, Solunum Sisteminin Organları Hakkında Bilgi, Solunum Sistemi Hakkında Bilinmesi Gerekenler, İnsanda Solunumu Gerçekleştiren Organlar Nelerdir

SOLUNUM SİSTEMİ

Vücudumuzun büyüyüp gelişmesi, hareket etmesi ve tüm sistemlerini çalıştırabilmesi için enerjiye gereksinimi vardır. Bu enerji, beslenme yoluyla aldığımız besin maddelerinin hücrelerimizde parçalanması ile elde edilir. Besin maddeleri hücrelerimizde parçalanır ve Adenozin Tri(üç) Fosfat(Fosfattaki fosfor elementinin simgesi P’dır) kısaca ATP denilen enerji türüne(hücresel enerji) dönüştürülür. Hücre bütün etkinliklerinde ATP enerjisini kullanır. Besin maddelerinin hücrede parçalanarak enerji elde edilmesine hücre solunumu(iç solunum) denir. Organik besinlerden enerji elde etmek için gaz hâlindeki oksijeni (O2) kullanırız. Hücre solunumu sonucunda hücremizde karbon dioksit oluşur. İşte solunum sisteminin görevi, hücrelerimize kesintisiz olarak oksijen sağlamak ve hücrelerimizde oluşan karbon dioksiti vücudumuzdan uzaklaştırmaktır. Solunum organlarıyla yapılan gaz alışverişine dış solunum denir.

İnsanda solunum sisteminin esas görevi vücut için gerekli olan oksijeni havadan alıp, oluşan karbon dioksiti vücuttan uzaklaştırmaktır. Oksijen ve karbon dioksitin vücudumuzda taşınması kan dolaşımı ile gerçekleşmektedir. Solunum sistemimizin bunun yanında başka görevleri de vardır. Konuşma seslerinin oluşması ve mikroplara karşı vücudu koruma bunlardan bazılarıdır. Mikroplara karşı koruma sağlarken, soluk borusundaki silli hücreler ve mukus, hava ile alman toz ve mikroorganizmaları tutar ve vücut dışına atar.

İnsanda solunum sistemi burun, yutak, gırtlak, soluk borusu ve akciğerlerden oluşur. Fiziksel etkinliklerin artması sırasında solunum hızı arttığı için ağız da solunuma katılır. Bu nedenle ağıza, solunuma yardımcı organ da denir. Solunum sistemi organlarının yapısı ve görevlerini sırasıyla İnceleyelim:

Burun: Solunum yolunun ilk kısmıdır. Burunla alman hava burada nemlendirilir ve ısıtılır. Burundaki kıllar da havadaki toz parçacıklarını tutar. Böylece burada akciğerlere giden hava, solunum için daha uygun bir hâle getirilir.

Yutak : Yutak, ağız ve burun boşluğu ile soluk ve yemek borusu arasında kalan bir geçiş alanıdır. Yutak üst taraftan burun ve ağız boşluğuna alt taraftan yemek ve soluk borusuna açılır. Yutağın ağızla bağlantılı kısmında küçük dil ve bademcikler bulunur. Yutak, ağız veya burundan giren havanın soluk borusuna, besinlerin yemek borusuna geçmesini sağlar.

Gırtlak : Gırtlak boynun ön tarafında bulunur. Kıkırdaktan oluşur. Yutağı soluk borusuna birleştiren bir tüptür. Ses tellerini içerir ve konuşma sırasında ses çıkarılmasından sorumlu organdır.

Gırtlak, yemek yerken gırtlak kapağına doğru çıkar ve gırtlak kapağı gırtlağın ağzını kapatır. Bu sayede yemekler soluk borusuna geçmez. Gırtlak, yutkunma ve besinlerin yutulduğu zaman dışında, sürekli açıktır.

Soluk borusu: gırtlağın devamı olup yemek borusunun ön tarafına yer alır ve bronşlara kadar uzanır. Üst üste dizilmiş kıkırdak halkalardan oluşur. Soluk borusunun görevi, havanın akciğerlere iletilmesini sağlamaktır. Soluk borusunun iç yüzey hücreleri silli(titrek tüycüklü)dir. Soluk borusu hücreleri tarafından mukus denilen bir madde üretilir. Mukus soluk borusunun nemli kalmasını sağlar ve havadaki küçük tozları tutar. Bu tozlar, sillerin yutağa doğru hareketleri sayesinde mukusla birlikte ağızdan balgam şeklinde dışarı atılır. Soluk borusu akciğerlere yaklaştığında iki kola ayrılır. Bu kollara bronş denir.

akciğerlerAkciğer: Akciğerler göğüs kafesindeki boşlukta sağ ve sol akciğer olmak üzere bir çift organdır. Akciğerler normalde pembe renkli ve esnek dokulu bir yapıya sahiptir.

Akciğerlerin alt tarafında diyafram bulunur. Diyafram karın ve göğüs boşluğunu birbirinden ayıran düz kastan yapılmış bir perdedir.

                         Bronşlar akciğerler içinde bronşcuklara ayrılarak dallanır. Bronşcuklar üzüm

salkımı şeklindeki yapılara açılır. Bu yapılara hava petekleri denir. Hava petekleri alveol denilen balon şeklindeki yapılardan oluşmuştur. Akciğer atardamarının incelen kolları bronşcukları izler ve alveollar üzerine kılcal kan damarlarını ağ şeklinde yayar. Solunum esnasındaki gaz değişimi alveollerde yapılır.

Soluk alıp verme mekanizması

Soluk alıp verme, göğüs boşluğu ve akciğerlerin genişleyip daralmasıyla olur. Oksijence zengin temiz havanın solunum yollarından geçerek alveollere dolmasına soluk alma, karbon dioksitçe zengin kirli havanın alveollerden vücudun dışına verilmesine soluk verme denir.

Soluk almada göğüs boşluğu ve akciğerler genişler. Göğüs boşluğu ve akciğerlerin genişlemesinde kaburgaların arasındaki kaslar ve diyafram kası beraber çalışır. Diyafram, göğüs bölümünü karın bölümünden ayıran, nefes alıp verme işinde çok önemli rol oynayan, solunuma yardımcı bir kastır. Soluk alma sırasında diyafram aşağı doğru kasılarak düzleşir ve göğüs boşluğunu karın boşluğuna doğru çekerek genişletir. Kaburgalar arası kasların kasılması ise göğüs kafesini öne doğru kubbeleştirerek göğüs boşluğunun genişlemesine yardımcı olur. Genişleyen göğüs boşluğuna bağlı olarak akciğerler de genişler. Genişleyen akciğerlerin içindeki havanın basıncı azalır ve dışarıdan akciğerlere hava dolar.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel