Çeçen Komutan Şeyh Şamil Kimdir?

Şeyh Şamil Kimdir?

Dağıstan ve Kafkasya’nın efsanevi kahramanı Şeyh Şamil’in Ruslara karşı kazandığı zaferlerin en meşhuru Dargi şeyh şamilSavaşı‘dır. 150 bin kişilik Rus ordusu, Dağıstanı çevirmiş ve yolları kesmişti. Şeyh Şamil’in karargahına doğru ilerleyen 18 bin kişilik öncü birliğin kumandanı Vorontzof, büyük zayiat vererek vardığı Dargi’den 25 Temmuz 1845’te dönüşe geçti. Fakat 3 general, 195 subay ve 3433 asker, yollarda Şamil’in çeteleri tarafından telef edildi. Vorontzof, Şamil’in saklanmasına yardımcı olarak gördüğü ormanları yakmaya kalktıysa da başaramadı. Fakat buna rağmen Şamil 14 bin kişilik bir kuvvetle Terek Nehri‘ni geçerek Çerkes bölgesi Kabartay‘ı işgal etti; fakat tutunamadı. 1851’de Şamil’in Naiblerinden Hacı Murad, Ruslara katıldı. Sonradan pişman olarak kaçan Hacı Murad’ın trajik hayatı, Tolstoy‘un meşhur romanına mevzu olmuştur.

Şeyh Şamil’e büyük hayranlık duyan Çar I. Nikola Şamil ile görüşme ayarlaması için Rus generali Von Klugenav‘ı görevlendirdi. Rus çarının bir çok vaadinin yer aldığı mektubu okuyan Şeyh Şamil bu görüşme teklifini reddetti. Bu olay üzerine Rus askerleri Çeçen köylere ve Müslümanlara büyük zulüm yapmaya başladı bu zulümü duyan Şeyh Şamil’in annesi Şamil’e Ruslar ile görüşerek anlaşma yapmasını istedi. Bu duruma Şey Şamil büyük tepki göstererek annesine 100 kırbaç vurulmasını istediyse de gönlü razı olmadığından 100 kırbacın kendisine vurulmasını emretti.

Kırım Harbi (1854) sırasında Şamil’in Tiflis üzerine yürümesi, Müttefiki olan Türk, Fransız ve İngilizler’den oluşan kuvvetlerin de Karadeniz’in batısından Ermenistan‘a girmesi kararlaştırıldıysa da bu plan başarılı olmadı. Şamil’in giriştiği işgal yarım kaldı. İşgal aldınta bulunan Dağıstan bölgesinde sembolik olarak hüküm süren Avar Hanları, Şeyh Şamil’e destek vermedikleri gibi, Rusların kızmasından korkan Kabartaylar da Şamil’e sırtını döndü. Dağıstanlılardan başka yalnızca Çeçenler ve Abhaz, bir kısımda Çerkesler Şeyh Şamil’e katıldı. Ormanlık alanları geniş olduğu için ekseriye Çeçenistanı mevzilenmek için tercih ederdi.

Kırım Harbinden sonra Ruslar, Şeyh Şamil’in yardım aldığı bağlantı yolları olan İran ve Anadolu yollarını keserek Şamil’e yardım gitmesini engellediler. Bu olaydan sonra Ruslar, zayıflayan bazı Çeçen kabileleri parayla satın alarak kendi saflarına çektiler. Şeyh Şamil bütün bu kötü durumlara karşı Çeçenistanı Ruslara karşı 2 yıl boyunca müdafa etti. Fakat giderek azalan asker sayısı 100’e kadar düştü. Dağıstan bölgesinde mevzilenmiş olan Şamil’in etrafı Ruslar tarafından sarıldı. Bu durum üzerine 6 Eylül 1859 tarihinde Şamil iki oğluyla birlikte Ruslara teslim oldu.

Şeyh Şamil’in Prens Baryatinski ile yaptığı teslim anlaşmasına göre Şeyh Şamil bütün maiyetiyle birlikte İstanbul’a gidecekti ve Ruslar Dağıstan bölgesinden asker toplamayacaktı. Ancak Prens bu anlaşmaya uymadı ve Şamil’i Petersburga götürdü. Rus çarı Şeyh Şamil’e tarihte eşi benzeri görülmemiş bir karşılama merasimi düzenledi. Rus Çarı II. Aleksandr, onun şerefine verdiği bir ziyafette ”Sizi bizim masamızda yemekte görmekten büyük şeref duymaktayım” deyince, Şeyh Şamil, ” keşke ben sizi soframda misafir etseydim”. Bundan şeref duyardım. diye cevap verdi.

1869 yılından itibaren Kaluga da mecburi geçen 10 yıldan sonra Hac görevi için İstanbul ve Mısır üzerinden Hicaz bölgesine gitmesine izin verildi. İstanbula gelerek Sultan Abdulaziz ile görüştükten sonra Hac vazifesini yapmak üzere Hicaz bölgesine gitti. Şeyh Şamil Hac vazifesini yaptıktan sonra İstanbul’a dönemedi 1871‘de Medine’de vefat etti. Baki Kabristanına defnedildi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel