Osmanlı Devleti 1. Dünya Savaşında Hangi Cephelerde Savaşmıştır?

osmanlı devletinin 1. dünya savaşında savaştığı cephelerOsmanlı Devletinin Birinci Dünya Savaşında Savaştığı Cepheler, Osmanlı Devletinin 1. Dünya Cephesinde Savaştığı Cepheler

OSMANLI DEVLETİ 1. DÜNYA SAVAŞINDA HANGİ CEPHELERDE SAVAŞTI?

TAARRUZ CEPHELERİ

Kafkas Cephesi

Açılma Nedenleri

  • Rus işgali altındaki Türkleri kurtarma,
  • Rusya’nın güneye inmesini önleme,
  • Almanya’nın Rus cephesinde rahatlamasını sağlama,
  • Karkaslardaki bağımsızlık mücadelelerini destekleme,
  • Baku petrollerini ele geçirme,

amaçlarıyla Osmanlı Devleti tarafından açılan bir cephedir.

  • Bu cephenin açılmasında “Turancılık” düşüncesi de etkili olmuştur.

Savaşın Gelişimi ve Sonuçlan

  • Mevsim şartlan, ordu ve teçhizat savaşa müsait olmadığı halde Enver Paşa doğudaki orduya Aralık 1914’te taarruz emri vermiştir.
  • Osmanlı ordusu Ruslara değil, soğuk kış şartlarına yenilmiş ve onbinlerce Osmanlı askeri soğuktan donarak şehit olmuştur.
  • Baharla birlikte karşı harekata geçen Ruslar, Erzurum, Erzincan, Muş, Trab­zon ve Bitlis’i işgal etmişlerdir.
  • 1915 yıLında ülke içindeki etnik çatışmaların önüne geçmek amacıyla Erme- niler için Tehcir Kanunu çıkarılmıştır.
  • 1916’da bu cepheye atanan Mustafa Kemal Paşa, Muş ve BitLis’i Ruslardan geri almıştır.
  • Çarlık Rusyası’nda Bolşevik İhtilali’nin çıkması ve Rusya’nın yeni yönetimiy­le yapılan Brest – Litovvsk Antlaşması ile bu cephe kapanmıştır. (1918)
  • Sovyet Rusya bu antlaşma ile Kars, Ardahan, Batum ve savaş sırasında işgal ettiği yerleri Osmanlı Devleti’ne geri vermiştir.

Kanal Cephesi

  • Osmanlı Devleti’nin 1882’de ingilizlere bırakmakzorunda kaldığı Mısır’ı ge­ri alma ve İngiltere’nin sömürgelerine giden en kısa yolu ele geçirme iste­ği cephenin açılmasında etkili olmuştur.
  • Cemal Paşa komutasındaki Osmanlı orduLarının yaptığı her iki taarruzun da başarısızlıkla sonuçlanması üzerine ingilizler, Suriye – Filistin cephesini aç­mış ve Kudüs’ü işgaL etmiştir.

SAVUNMA CEPHELERİ

 Çanakkale Cephesi

İtilaf Devletlerinin Çanakkale Cephesi’ni Açmalarının Amaçları

  • İstanbul’u alarak Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak,

Çarlık Rusyası’na Boğazlar yoluyla yardım etmek,

  • Balkanlarda yeni bir cephe açmak,
  • Osmanlı Devleti’nin Almanya’yı desteklemesini engellemek,
  • Savaşı kısa sürede bitirmek istemeleri

Savaşın Başlaması ve Gelişimi

  • itilaf devletlerinin donanmaları Çanakkale’yi geçmek istemişlerse de Nus- ret Mayın Gemisi’nin Boğaza döşediği mayınlardan dolayı başarılı olama­mıştır.
  • Deniz yoluyLa Boğazları geçemeyen itilaf devletleri Gelibolu Yarımadası’na asker çıkarmışlar ancak Türk ordusunun direnişi üzerine başarılı olamaya- rak geri çekilmişlerdir.
  • Mustafa Kemal bu cephede Anafartalar, Conkbayırı, Kireçtepe ve Arıburnu savaşlarında da önemli başarıLar elde etmiştir.

Mustafa Kemal, “Ben size taarruzu değil ölmeyi emrediyorum”, komutunu Conkbayırında 57’nci Piyade Alayına vermiştir.

Çanakkale Savaşlarının Sonuçları

  • itilaf devletleri Çarlık Rusyası’na gerekli yardımı yapamamıştır.

Çarlık Rusyası’nda Bolşevik ihtilali’nin çıkmasının sonucunda yönetim değişmiş ve Çarlık rejimini yıkan “Bolşevikler” savaştan çekilmişlerdir.

  • Dünya Savaşı’nın uzamasına neden olmuş ve yeni cepheler açılmıştır.
  • Mustafa Kemal’in başarıları Milli Mücadele’de önder olmasında etkili olmuştur.

 Irak Cephesi

  • İngilizlerin; Musul – Kerkük petrollerini kontrol altına almak, Kuzeye çıkıp karadan Rusya’ya yardım etmek ve Almanya’nın Ortadoğu’daki etkinliğine son vermek amacıyla açtıkları cephedir.
  • İngiltere savaşın hemen başında Basra’ya asker çıkarmıştır. Yapılan Kut’ül Amare Savaşı’yla Osmanlı ordusu başarıLı olduysa da gerek bazı Arapların İngilizlerle birlikte hareket etmesi, gerekse ingilizlerin cepheyi güçlendir­mesi ve Anadolu’dan yeterli yardım alınamaması sonucunda bu cephede üs­tünlük ingilizlere geçmiş ve Bağdat işgal edilmiştir.

Suriye – Filistin Cephesi

  • Kanal Cephesi’nde Osmanlı ordusunun başarısız olması üzerine, ingilizlerin Suriye ve Filistin’i işgal ederek Osmanlı Devleti’ni barışa zorlamak amacıy­la açtıkları cephedir.
  • Alman Generali Limon Van Sanders’in cepheyi terk etmesi üzerine Mustafa Kemal Paşa, buradaki Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı na atanmış ve Mus­tafa Kemal Paşa, Osmanlı ordusunu Halep’in kuzeyine çekmiştir.
  • Suriye Cephesi Mustafa Kemal Paşa’nın I. Dünya Savaşı’nda savaştığı son cephe olmuştur.

Hicaz – Yemen Cephesi

  • ingilizler bir yandan Arap halkını Osmanlı Devleti’ne karşı kışkırtırken, diğer yandan askeri harekatla bu toprakların büyük kısmını ele geçirmişlerdir.
  • Osmanlı orduları bu cephede İngilizlerle birlikte isyancı Araplara karşı da savaşmıştır.
  • Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığında Fahrettin Paşa’nın Medine müdafası devam etmekte idi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel