Osman Bey’in Oymak Reisliği Ve Uç Beyliği

osman bey

Osman Bey’in Oymak Reisliği Ve Uç Beyliği

Ertuğrul Bey’in ölümünden sonra Kayı boyunun başına küçük oğlu Osman Bey geçti. Osman Bey’in elindeki yerlerin kuzeydoğusunda, Sakarya’dan Paflagonya’ya dek uzanan bölgede hüküm süren Umur Bey Oğulları ve güneyinde Germiyan Beyliği bulunuyordu. Yayılma hareketi sırasında Osman Bey’in silah arkadaşı olarak Samsa Çavuş, konuralp, Akçakoca, Aykutalp, Gazi Abdurrahman gibi ayrı ayrı aşiret beyleri de onun yönetimi altında birlikte çalışıyorlardı.

Osman Bey’in etkinliği sırasında Anadolu’da Ahilik ve Babailik gibi iki önemli tarikat vardı. Osman Bey, Eskişehir yöresinde İtburnu’nda tekkesi bulunan Ahi reislerinden Şeyh Edebali’nin kızı Malhon Hatun‘la evlenerek, Ahilerin örgütlenme ve saygınlığından yararlanabilmeyi sağladı. Kimi kaynaklara göre, Osman Bey, babasından sonra Söğüt ve yöresinin kendisine verildiğine ilişkin Selçuklu hükümdarı Gıyaseddin Mesut‘dan 1284’te ferman aldı. Böylelikle Osman Bey, Boy beyliğinden Uç beyliğine geçti.

Osman Bey, ilk olarak komşusu Rum beylerinden İnegöl beyiyle çarpıştıysa da başarılı olamadı. Bundan sonra yine İnegöl beyi ve bağlaşığı Karacahisar beyiyle Domaniç dolaylarında savaşan Osman Bey, bu kez savaştan yenilgiyle çıktı (1287 ya da 1288). Osman Bey 1291’de Eskişehir yakınında Karacahisar’ı aldı ve Sakarya Ovası’nda Sorkun, Taraklı, Göynük’e akınlar yaptı. 1299’da Bilecik ve İnegöl kalesini ele geçirdi. Aynı yıl Anadolu Selçuklu Devleti tahtının boş kaldığı bir zamanda bağımsızlığını ilan etti. Bununla birlikte bu tarihin 1289, 1296, 1297 ve 1300 yılları olduğu da kabul edilir. Osman Bey ve kuvvetleri daha sonra Yenişehir yakınlarındaki Köprühisar’ı aldı. Buradan İznik üzerine yürünerek İznik Kalesi kuşatıldıysa da, Bizans güçlerinin harekete geçtiği duyulunca kuşatma kaldırıldı. Ancak İznik’in ele geçirilmesi yolunda bir adım olmak üzere Yenişehir adıyla bir Türk kenti kuruldu ve burası karargah yapıldı(1301).

Osman Bey, eski bir Oğuz geleneğine uyarak ele geçirilen yerleri Kardeşi, Oğulları ve silah arkadaşlarına dirlik olarak verdi. Kardeşi Gündüz Bey‘e Eskişehir, oğlu Orhan Bey‘e Sultanönü’nü (Karacahisar), Hasan Alp‘e Yarhisar’ı, Turgut Alp‘e ise İnegöl bölgesini verdi.

Osman Gazi ile arkadaşlarının başarıları, Rum beylerini ve Bizans İmparatorunu harekete geçirdir. Bursa Tekfuru’nun önderliğinde Atranos (Orhaneli), Kestel, Kita Tekfurları birleştiler. Bizans da Muzalon komutasında 2.000 kadar yardımcı kuvvet gönderdi. Osmanlı güçleri bu birleşik orduyu Koyunhisar ya da Dinboz denilen yerde yenilgiye uğrattı (1302 ya da 1306). Bu başarının ardından Bursa’nın batısındaki Kite alındı. Ulubat Gölü kıyısına dek ilerleyen Osmanlı güçleri 1308’de Karacahisar’ı (Trikokiya) alarak İznik üstündeki baskılarını arttırdılar. Öte yandan Bursa’nın sarılmakta olduğunu gören Bursa Tekfuru, aynı yıl Osman Bey’e başvurarak anlaşmak istedi. Bursa’ya saldırmayacağına söz veren Osman Bey, bölgedeki fetihlerini sürdürdü. 1313’de Lefke (Osmaneli), Mekece, Akhisar, Geyve ve Gölpazarı yakınlarındaki Leblebici kaleleri ele geçirildi. 1315 tarihinden itibaren Bursa iyice kuşatıldı ve kent yakınında iki kale yaptırıldı. 1320’den başlayarak beyliğin yönetimini Osman Gazi’nin oğlu Orhan Bey üstlendi.

No Responses

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel