İş Sağlığı ve İş Güvenliğinin Önemi

İş Sağlığı ve İş Güvenliği Nedir, İş Güvenliği, İş Sağlığı Hakkında Bilgi Bulunduran paylaşım platformu

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

21. yüzyıla girerken ülkelerin en büyük sermayelerinin yetişmiş insangücü olduğu gerçeği tartışmasız kabul edilmektedir. Bu nedenle daha nitelikli, daha verimli ve etkin çalışan, daha eğitimli insangücü yetiştirebilmek için büyük yatırımlar yapıl­maktadır. Ancak gelişen teknoloji ve sanayileşme ile birlikte işyerlerindeki kötü ça­lışma koşulları iş sağlığı ve iş güvenliğini ve buna bağlı olarak da toplum sağlığını tehdit eder hâle gelmiştir. Iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu çok zor yetişen, büyük emek harcanan verimli ve nitelikli insanlar kaybedilmektedir. Sağlık ve gü­venlik konusu ekonomik boyutu yanında insani boyutuyla da karşımıza çıkmakta­dır. İnsanların sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışması en temel haklar arasında sa­yılan yaşama ve çalışma hakkıyla doğrudan ilişkilidir. Günümüzde hedeflerine ulaşmaya çalışan tüm işletmelerde çalışanların verimliliği ve tatminini sağlamak in­san kaynakları yönetiminin amaçlarından biridir. Buna bağlı olafâk, işletmelerde iş sağlığı ve güvenliği de büyük ölçüde insan kaynakları yönetiminin en önemli so­rumluluk ve faaliyet alanlarından biri hâline gelmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği, işçilerin sağlığı bakımından oldukça olumsuz koşullar yaratan Sanayi Devrimi’nden günümüze önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmış­tır. Teknolojinin ve üretimde kullanılan yöntemlerin gelişmesi ve karmaşıklaşması işçilerin üretim sürecindeki kontrolünü azaltmıştır. Bu durum iş kazalarının sıklık oranını arttırmış ve bunun sonucunda iş kazaları ve meslek hastalıklarını azaltmak için yeni ve etkin önlemlerin alınmasını gerektirmiştir. Böylece işin yapılması sıra­sında, iş yerindeki fiziki çevre koşulları nedeniyle işçilerin maruz kaldıkları sağlık sorunları ve mesleki risklerin ortadan kaldırılması ve azaltılması amacıyla iş sağlığı ve güvenliği kavramı ortaya çıkmıştır.

îş sağlığı ve güvenliği kavramı, işçilerin fiziksel, zihinsel ve sosyal açıdan tam bir iyilik hâlinin sağlanıp sürdürülmesini, çalışma koşulları nedeniyle işçilerin sağ­lıklarının bozulmasının önlenmesini, işçilerin mesleki risklere karşı korunmasını, işçinin fizyolojik ve psikolojik niteliklerine uygun işlere yerleştirilmesini içermek­tedir. İş sağlığı ve güvenliğinin amacı,

•      tüm çalışanların bedensel, ruhsal ve toplumsal sağlık ve refahlarının en üst düzeye yükseltilmesi ve bu durumun korunması,

•      iş yeri koşullarının, çevrenin ve üretilen malların getirdiği sağlığa aykırı so­nuçların ortadan kaldırılması,

•      çalışanları yaralanmalara ve kazalara maruz bırakacak risk etmenlerinin önlenmesi,

•      çalışanların bedensel ve ruhsal özelliklere uygun işlere yerleştirilmesi ve so­nuç olarak işgörenlerin bedensel ve ruhsal gereksinimlerine uygun bir iş or­tamı yaratılması olarak sıralanabilir.

Sağlık ve güvenlik kavramları genellikle aynı anlamda kullanılmakta ve bir bü­tün olarak tanımlanmaktadır. Ancak aralarındaki farklılığı ve ilişkiyi görebilmek ve iş sağlığı ve iş güvenliği kavramını açıklayabilmek için bu iki kavramın ayrı ayrı ta­nımlanması ve açıklanması daha uygundur.

İş sağlığı, her meslekte çalışanları bedensel, ruhsal ve sosyal yönden en yüksek düzeye getirmeyi, bu düzeyi sürdürmeyi, bu düzeyi bozacak etkenleri önlemeyi, işçiyi fizyolojik ve psikolojik yeteneklerine uygun işlere yerleştirmeyi ve böylece işi insana, insanı işe adapte etmeyi amaçlayan bir alandır. İş sağlığında amaç çalı­şanlara en yüksek sağlık kapasitesi sağlamak, onlan çalışma koşullarının olumsuz­luklarından korumak, iş ile işçi arasında mümkün olan en iyi uyumu sağlamaktır (Dertli, 1999, ss. 11-12). İş sağlığı kavramı günümüzde hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı kapsayan bir anlamda kullanılmaktadır (Halloran, 1986, s. 393)-

Güvenlik bir insanın fiziksel sağlığının korunmasıyla ilgili bir kavramdır. İş gü­venliği, işyerlerini işin yürütümü nedeniyle oluşan tehlikelerden uzaklaştırmak ve sağlığa zarar verebilecek koşullardan arındırarak, daha iyi bir çalışma ortamı sağ­lamak için yapılan sistemli çalışmalar şeklinde tanımlanabilir (Gerek, 1988, s. 12). Diğer bir ifadeyle, iş güvenliği, çalışanların iş kazalarına ve meslek hastalıklarına maruz kalmalarını önlemeye yönelik faaliyetlerdir. İşletmelerde etkili iş güvenliği programlarının temel amacı işle ilgili yaralanma ve kazaları önlemektir.

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİNİN ÖNEMİ

İşgören sağlığı ve iş güvenliğinin çalışanlar açısından önemi ortadadır. Iş kazaları ve meslek hastalıklarından direkt ve en çok etkilenenler bu meslek riskleriyle kar­şılaşan işgörenlerdir. îş kazaları ve meslek hastalıkları çoğu kez yaralanmalara ve ölümlefe yol açabilmektedir. İş kazaları ve meslek hastalıkları ile karşılaşan kişiler çalışma güçlerinin tümünü ya da bir bölümünü sürekli olarak ya da belirli bir sü­re kaybetmektedirler. Böyle bir kayıp ise ücret gelirinin azalmasına yol açmakta; hatta işini kaybeden işgörenlerin bu geliri tamamen kaybetmesine neden olabil­mektedir. Bu durum ise işgören yanında aile üyelerinin de maddi ve manevi kay­bına yol açmaktadır.

İşgörenler açısından olayın ekonomik boyutu yanında psikolojik boyutu da önemlidir. Sakat kalan, işsiz kalan ya da gelirini önemli ölçüde kaybeden bir işgö­ren kendisini işe yaramayan, ailesine ve topluma yük olan bir kişi olarak hisset­mektedir. Sağlığını kaybedinceye kadar üretken olan işgören, artık tüketici ve bel­ki de başkalarına muhtaç hâle gelmektedir. Uğradığı iş kazası ve meslek hastalığı sonucu çalışamaz duruma düşen kişilerin yaşam tarzlarında ve çevrelerinde deği­şiklikler olacaktır. İş kaybı ile beraber statü kaybı, buna bağlı olarak arkadaş çev­resinde azalmalar olabilecektir. Ayrıca işgörenin çektiği maddi ve manevi sıkıntıla­rın ailesine yansıması da kaçınılmazdır. Bunların maliyetini tam ve doğru olarak hesaplayabilmek ise hemen hemen olanaksızdır.

İşletmeler açısından iş sağlığı ve güvenliğinin çok yönlü önemi vardır. Öncelik­le iş kazaları ve meslek hastalıkları işletmeler açısından bir maliyet unsurudur. İş kazalarının, yaralanmaların ve meslek hastalıklarının işverene maliyeti doğrudan maliyetler ve dolaylı maliyetler olmak üzere iki şekilde ortaya çıkmaktadır. Doğrudan maliyetler makine-teçhizat hasarı, tazminat ödemeleri, ilk yardım masrafları, diğer tıbbi masraflar, doktor masrafları, ilaç masrafları, teda­vi masrafları ve sosyal yardım ödenekleridir. Dolaylı maliyetler kaybolan iş günü, kaybolan iş gücü ve üretim kayıplarıdır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel