İnsani Gelişme Endeksi Kısaca Nedir

İnsani Gelişme İndeksi

İnsanî gelişme indeksi, her ülkedeki yaşam uzunluğu, okuryazar oranı, eğitim ve yaşam düzeyi doğrultusunda hazırlanan bir ölçümdür. İnsanların düzgün yaşaması, özellikle çocuk hakları için bir ölçüt teşkil eder. Bir ülkenin gelişmiş, gelişmekte olan ya da gelişmemiş bir ülke olduğu; bunun yanı sıra ekonomisinin yaşam niteliğine ne düzeyde etkilediği belirlenir. Dağılım ilk olarak 1990 yılında Pakistanlı ekonomist Mahbub ul Haq tarafından geliştirilmiş ve 1993 yılından bu yana Birleşmiş Milletler Gelişme Programı tarafından yıllık gelişme raporunda belirtilmiştir. İnsani Gelişme Göstergesi ülkelerde başlıca şu gelişimleri göz önünde tutar:

♦ Uzun ve sağlıklı bir yaşam ölçümü ortalama yaşam süresi ile yapılır.

♦ Bilgi ölçümü, okuryazar oranı (2/3’ü), ilkokul, lise ve üniversite kayıtları yüzdesi (1/3’ü) ile yapılır.

      İnsani Gelişim Endeksi    
  ÜlkeSıralaması İnsaniGelişimEndeksi Ortalama İnsan Ömrü Okuma Yazma Oranı (%) 1995-2005 Okullaşma Oranı % 2005 Satın alma Gücü US (Dolar)
   
  1 İzlanda 0.968 81.5 99 95,4 36.510
  2 Norveç 0.968 79.8 99 99.2 41.42
  4 Kanada 0.961 80.3 99 99.2 33.375
  5 İrlanda 0.959 78.4 99 99.9 33.375
  7 İsviçre 0.955 81.3 99 85.7 35.633
  12 ABD 0.951 77.9 99 93.3 41.890
  13 İspanya 0.949 80.5 99 98.0 27.69
  16 İngiltere 0.946 79.0 99 93.0 33.238
   
  81 Çin 0.777 72.5 90.9 69.1 6.757
  84 Türkiye 0.775 71.4 87.4 68.7 8.407
  128 Hindistan 0.619 63.7 61.0 63.8 3.452
  136 Pakistan 0.551 64.6 49.9 40.0 2.370
  147 Sudan 0.526 57.4 60.9 37.3 2.083
   
  156 Senegal 0.499 62.3 39.3 39.6 1.792
  158 Nijerya 0.470 46.5 69.1 56.2 1.128
  165 Zambiya 0.434 40.5 68.0 60.5 1.023
  172 Mozambik 0.384 42.8 38.7 52.9 1.242
  173 Mali 0.380 53.1 24.0 36.7 1.033
  Kaynak: Birleşmiş Milletler 2005 Dünya İnsani GelişmeRaporu

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel