İktisat Kısaca Nedir

İktisat Nedir?

İktisadın bugün yaygın olarak kullanılan tanımına ulaşılıncaya kadar, iktisadın yapısı ve kapsamı belirlemeye dönük çeşitli girişimler olmuştur. Bu kapsamda ilk olarak Kanadalı iktisatçı Jacob Viner‘in çabalarından bahsetmek mümkündür. Vinner’e göre iktisat, ”iktisatçıların yaptığı iş”ti.

Jacob Viner’den sonra, yaklaşık 80 yıl öncesine kadar yaygın bir biçimde kullanılan iktisat tanımını; ünlü İngiliz iktisatçısı Alfred Marshall yapmıştır. Marshall’a göre iktisat, ” sıradan iş yaşamında insanoğlunun incelenmesi”dir. Ne yazık ki, ne Vinner’in ne de Marshall’ın tanımlarının, iktisadın yapısını ve kapsamını çok iyi bir biçimde vurguladığını söylemek mümkün değildi. Kaldı ki Marshall’ın kendisi bile tanımının sınırlılıklarını kabul ederek, ”iktisat ile ilgili yapılacak her kısa açıklamanın, yanlış yönlendirici” olduğunu ifade etmiştir.

İktisadın günümüzde kullanılan tanımlarında ise esas olarak sınırsız isteklere karşı bu istekleri tatmin etmede kullanılacak kaynakların kıt olması durumu olan kıtlık gerçeğine vurgu yapılmaktadır. Bu gelişmede, en önemli rolü ünlü iktisatçılardan Lionel Robbins‘in oynadığını söylemek mümkündür. Çünkü Lionel Robbins, İktisat Biliminin Yapısı ve Önemi  (The Nature and Significance of Economic Science) adlı kitabında iktisadı, ”alternatif kullanım alanlarına sahip kıt kaynaklar ile amaçlar arasındaki ilişkiyi inceleyen bir bilim dalı” biçiminde tanımlamıştır.

Lionel Robbins’in iktisat tanımı, biraz detaylandırılarak ve genişletilerek günümüzde yaygın olarak kullanılan iktisat tanımı elde edilmiştir. Örneğin, Amerikalı iktisatçı Paul A. Samuelson, ”farklı malları üretmek ve toplumdaki farklı gruplar ve kişiler arasında şimdi veya gelecekte tüketilmek amacıyla dağıtmak için; insanlar ve toplumun kaynakları nasıl kullandıklarının incelenmesi” olarak tanımlamaktadır.

Diğer yaygın kullanılan tanımlarda ise iktisat, ” insanların kıtlıkla mücadele ederken nasıl tercih yaptıklarının incelenmesi” veya sadece ” kıtlık bilimi” veya biraz daha detaylandırılarak, ”kıt veya sınırlı kaynakların, sınırsız istek ve gereksinimleri tatmin etmek için nasıl kullanıldığını incelenmesi” olarak tanımlanmaktadır.

Biz ise yukarıdaki tanımlardan önemli ölçüde farklılaşmadan iktisadı, insanoğlunun, toplumun siyasi gerçekleri, karar verme mekanizmaları ve sosyal gelenekleri veri iken; sonsuz olan istek ve arzularımızı, kıt kaynaklarla nasıl koordine edeceğini inceleyen bir sosyal bilim olarak tanımlayacağız.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel