Hücre İle İlgili Çalışmaların Tarihsel Gelişimi

*17. yüzyılın ortalarında İngiliz bilim insanı Robert Hooke (Rabırt Huk) kendi geliştirdiği mikroskop ile çeşitli malzemeleri inceledi. Bunlardan biri ağaç kabuğundan yapılmış şişe mantarı idi. Çok ince kesitler alarak incelediği şişe mantarında küçük, odacık şeklinde yapılar gördü ve bunlara Latincede ”Hücre” anlamına gelen ”cellulae” (selüla) adını verdi. Gözlemlediği yapılar canlı hücreler değil ölü hücrelerin duvarlarıydı.

*Robert Hooke’un çalışmalarını başka bilim insanlarının çalışmaları izledi. 17. yüzyılın sonlarında Anton van Leeuwenhoek kendi geliştirdiği mikroskop ile bir hücreli canlıları gözlemledi. Ayrıca sperm hücrelerini ve bakterileride inceledi.

* 19. yüzyılın başında daha gelişmiş mikroskopların keşfedilmesi hücre konusundaki bilgilerin artmasını sağladı. İngiliz bilim insanı Robert Brown incelediği hücrelerin içinde küresel bir yapının bulunduğunu fark etti ve buna ”çekirdek” anlamına gelen

”nucleus” adını verdi.

* 1838’de Alman botanikçi Matthias Schleiden çekirdeğin, hücrenin gelişiminde rol oynadığını ileri sürdü. Takip eden yıllarda Theodore Schwann, Schleiden’ın görüşünü geliştirerek hem bitki hemde hayvanların hücrelerden oluştuğunu ve bunların yapısında çekirdek bulunduğunu söyledi. Schwann aynı zamanda ”Bir hücre büyük bir organizmanın yapısında yer alsa da kendi yaşamsal etkinliklerini sürdürür.” görüşünü de ileri sürdü.

Anton van Leeuwenhoek Mikroskop

* Schwann’dan yaklaşık on yıl sonra Alman bilim insanı Rudolf Virchow hücre büyümesi ve üremesi ile ilgili çalışmalarından yola çıkarak var olan hücrelerin daha önceki hücrelerin bölünmesiyle oluştuğunu söyledi. Böylece 19. yüzyılın ortalarına doğru mikroskobik gözlemler hücre ile ilgili üç önemli genellemenin ortaya çıkmasını sağladı. Bu genellemelere ”Hücre Teorisi” adı verildi.

1- Bütün canlılar bir ya da daha fazla hücreden oluşmuştur.
2- Hücre, canlılık özelliklerini gösteren en küçük yapı birimidir.
3- Yeni hücreler var olan hücrelerin bölünmesi ve büyümesi ile oluşur.

Bu teori hücre biyolojisinin (sitolojinin) geliştirilmesi için temel oluşturdu. Daha sonraki yıllarda hücrenin daha detaylı incelenmesini sağlayan araç, yöntem ve teknikler geliştirildi.
Geçmişten Günümüze Mikroskoplar
Örneğin incelenecek malzemelerden çok ince kesitler alınmasını sağlayacak araçlar, hücreleri boyayarak daha kolay gözlenmesini sağlayan kimyasal maddeler üretildi. Bu sayede hücre içindeki mitokondri, Golgi cisimciği vb. yapılar tanımlandı. Kromozomlar incelendi ve kromozomların canlılının kalıtsal bilgisini taşıdığı belirlendi.

Hücre içindeki yapıları birbirinden ayırarak incelemeyi kolaylaştıran santrifüj adı verilen araç geliştirildi. Elektron mikroskobunun keşfiyle hücrenin iç yapısı hakkında ayrıntılı bilgiler elde edilmeye başlandı.

Hücredeki büyük moleküllerin yapısını incelemeyi sağlayan yöntemler sayesinde DNA‘nın yapısı keşfedildi. Robert Hooke MikroskopProteinlerin işlevleri ve yapısı incelendi. Bir canlıdan diğerine gen (DNA parçaları) aktarılmasını sağlayan yöntemler geliştirildi. Örneğin insan insülin geni bakterilere aktarıldı. 2000’li yılların başında önce bir koyunun daha sonra kedi, fare, köpek gibi bir çok memeli hayvanın kopyalanması (klonlanması) sağlandı.

NOT:Hücre ile ilgili çalışmalar ve elde edilen bilgiler hızla artmaya devam etmektedir. Ancak hücresel yapılar ve süreçlerle ilgili cevaplanmayı bekleyen daha çok soru vardır. Teknolojideki hızlı gelişim bu sorularında cevaplarını bulmalarında bilim insanlarına yardımcı olmaktadır.

 

Bu Makale’de Bulunan Bilgiler ve Resimlerin Her Türlü Hakkı Saklı Tutulmakla Birlikte İnternet Ortamında Kaynak Gösterilmeden Paylaşılması Durumunda Her Türlü Yasal Yola Başvurulacaktır.

Latest Comments
  1. elif
    • isimsiz
    • kazim badur
    • Gözde
  2. isimsiz
    • meryem123
  3. meryem123
  4. sabina
  5. fencikız_
  6. Yok
  7. biyoloji 63
  8. faruk
  9. taner
    • mecancali
  10. Sanene
    • Yaxi
  11. Ada
  12. Ada
  13. Dilek
  14. LolAmca
  15. Ece
  16. muharrem

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel