Hava Kirliliğinin Nedenleri Sonuçları ve Alınabilecek Önlemler

HAVA KİRLİLİĞİ’NİN NEDENLERİ SONUÇLARI VE ALINABİLECEK ÖNLEMLER

Hava Kirliliği Nedir:

Hava kirliliği havada normalde bulunmayan ya da normalde zararlı olma­yan miktarlarda bulunan maddelerin artma­sına bağlı olarak canlıların yaşamını, insan­ların sağlığını olumsuz etkileyen, fiziksel za­rarlara yol açan ve ekonomik kayıplara ne­den olan bir durumdur. Havaya salınan za­rarlı maddeler atmosferin doğal çevrim ka­pasitesini aşmaktadır. Hava kirliliği dünya­nın pek çok bölgesinde insan, bitki ve hay­vanların sağlığını etkileyen önemli bir çevre sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir.

Dünyada her gün yaklaşık bir milyar kişi dış ortam havasındaki kükürt dioksitin (SO2) yüksek olmasından dolayı tehlike altındadır.

Hava Kirleticileri (Havayı Kirleten Maddeler):

Normal olarak havanın; %78.09 azot, %20.95′i oksijen, %0.093′ü ar­gon, %0.03′ü karbondioksittir. Eser miktar­larda toz tanecikleri, kükürtlü ve azotlu gazlar da bulunmaktadır.

Önemli hava kir­leticileri arasında kükürt oksitler, nitrojen oksitler, karbon monoksit, ozon, havada asılı partiküller, uçucu organik bileşikler, inorganik bileşikler, kurşun gibi ağır metal­ler bulunmaktadır.

Hava Kalitesi İndeksi:

Hava kalitesi, insan sağlığının korunması, çevrede kısa ve uzun vadeli olumsuz etkilerin ortaya çıkmaması için atmosferdeki hava kirleticilerinin, bir arada bulunduklarında değişen zararlı etki­leri de göz önüne alınarak tespit edilmiş yoğunlaşma birimleriyle ifade edilen se­viyelerdir. Hava kalitesi indeksi, hava kirli­liğini izlemek ve sağlık etkileri açısından toplumu bilgilendirmek, uyarmak amacı ile kullanılmaktadır (tabloya bakınız).

Yaşadığımız bölgenin havasının ne kadar temiz veya kir­li olduğu ve ne tür sağlık etkilerinin oluşa­bileceği konusunda bilgiler verir. Kirli ha­vanın solunmasından bir kaç saat sonra ve­ya bir kaç gün içinde oluşabilecek sağlık et­kilerini belirtir.

Hava kalitesi indeksi, 0-500 aralığında düzenlenmiştir. Hava kalitesi in­deksi değeri yükseldikçe hava kirliliğinin ve sağlık riskinin arttığı düşünülmelidir. Hava kalitesi indeksi değerinin 50 olması, hava kalitesinin iyi, 300′ün üzerindeki hava kalitesi indeksi değeri ise, hava kalitesinin kötü olduğunu gösterir ve renklerle ifade edilir.

Hava Kirliliğinin Nedenleri:

Hava kirliliği insanlar ateşi bulduğunda başlamış ve en­düstrileşmenin başlaması ile hızla ilerlemiş­tir. Nüfus artışı, kentleşme, endüstrileşme ve her türlü tüketimin artması hava kirlili­ğinin artışında çok önemlidir.

Başlıca hava kirliliği nedenleri arasında;

yakıtların yanma ürünleri,
yanlış yakma teknikleri,
sanayi te­sislerinden havaya atılan gazlar ve duman,
motorlu taşıtların egzozlarından çıkan fosil yakıtların yanma ürünleri,
atıkları yok etme amacı ile yapılan yakma işlemine bağlı ola­rak ortaya çıkan duman ve gazlar,
savaşlar sırasında bilinçli olarak yaratılan hava kirli­liği, meteorolojik koşullar.

Hava kirliliği en fazla solu­num sitemine etki etmektedir.

Öksürük, burun ve boğazda tahriş, nefes darlığı en sık neden olduğu belirtilerdir. Ayrıca göz­lerde yanma ve yorgunluk hissine de ne­den olmaktadır. Alerjisi olanlarda alerji be­lirtilerinin artması çok tipiktir. Astım ya da kronik akciğer hastalığı olanlarda havanın kirli olduğu dönemlerde hastalık belirtileri alevlenmektedir. Bronşiti olan kişilerde ök­sürük artmaktadır. Özellikle çocuklar, yaş­lılar gibi duyarlı gruplarda ani başlangıcı olan üst ve alt solunum yollarındaki iltihabi hastalıkların artmasına neden olur. Kalp damar sistemine özellikle karbon monoksitin doğrudan etkisi vardır. Kalp kasının oksijenlenmesini azaltmakta ve damar sertli­ğine neden olmaktadır. Kalp hastalığı olan­larda bu etkiler daha fazla görülmektedir. Akciğer ve kalp hastalığı olanlarda hava kir­liliğine bağlı ölüm riski daha fazladır. Bazı organik kirleticiler uzun süreli etkilerine bağlı olarak akciğer kanserine neden olabi­lirler. Hava kaynaklı kurşun etkilenişine bağlı olarak çocuklarda öğrenme bozuk­lukları ve santral sinir sistemi üzerine etki­ler görülmektedir.

hava kirliliği

Hava Kirliliği Nasıl Önlenir?

Kısa dönemde;

evleri­nin ısısının belirli bir sınırda tutulmasının is­tenmesi,
belli saatlerde kaloriferlerin yakıl­masının engellenmesi,
araç trafiğinin kısıt­lanması ve denetimlerin sıklaştırılması ve halkın uyarılarak özellikle hassas grupların etkileşiminin azaltılması sağlanabilir.
Uzun dönemde ise;

doğal gaz, yüksek verimli kö­mür ve kok kömürü kullanılması,
merkezi ısıtma sistemlerinin kurulması,
kükürt mik­tarı az yakıt kullanılması,
otomobilden çı­kan gazların engellenmesi ve motor yakma etkinliğinin artırılması,
egzoz gazlarıyla kur­şun yayılımını önleyecek önlemlerin alın­ması (kurşunsuz benzin kullanılması)
baca­ların düzenli olarak temizlenmesi,
apart­manlara baca filtrelerinin taktırılması,
fabri­kaların neden olduğu kirliliğin izlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması,
yerleşim yerle­rinin ve yapılaşmanın hava akımlarını önle­meyecek şekilde düzenlenmesi, hava kori­dorlarının oluşturulması,
aerosol püskürtücülerinde ve köpük imalatında kullanılan halojenli hidrokarbonların kullanımının en­gellenmesi,
otomobil emisyon standartları­nın belirlenmesi,
trafiğe yeni kaydedilecek araçlarla, kayıtlı araçlar için emisyonu zarar­sız düzeye indirecek donanım mecburiyeti­nin konulması,
tozun azaltılması için inşaat alanlarının tahta perdeyle çevrilmesi,
yeşil kuşak kurulması ile ilgili etkin düzenleme­ler yapılması,
kent planlamasında yeterli ye­şil alan ayılması ve kısa sürede yeşillendirilmesi gibi önlemler sayılabilir.

hava kirliliği_1

hava kirliliği2

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel