Halifeliğin Kaldırılmasının Temel Nedenleri ve Sonuçları

Halifelik Neden Kaldırıldı?, Halifeliğin Kaldırılma Nedenleri, Halifeliğin Kaldırılmasının Sonuçları, Halifeliğin Kaldırılması Hakkında Bilgi

HALİFELİĞİN KALDIRILMASININ NEDENLERİ (3 MART 1924)

♦ İnkılapların yapılması için Halifelik engelinin aşılmak istenmesi,

♦ Halifelik kurumunun “cumhuriyetçilik” ilkesi ile bağdaşmaması,

♦ Eski rejim taraftarlarının sığınabilecekleri tek güç olarak halifeliğin kalma­sı,

♦ Halife Abdülmecid Efendi’nin tavır ve görüşleriyle TBMM’nin egemenliğini zedelemesi,

♦ Halifeliğin ülke dışındaki Müslümanlarla ilgili yetkilerinin de olmasının dış politikada Avrupalı devletlerle güven sorunu yaşanmasına neden olması,

Saltanatın kaldırılıp cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra, halifeliğin yet­kilerinin belirlenme ihtiyacının doğması ve halifeliğin bir sembol haline gel­miş olması,

♦ Ümmet düzeninin ve teokratik devlet yapısının bir kurumu olan halifeliğin “milliyetçilik ve laiklik” temelleri üzerine kurulmuş olan Yeni Türk Devleti’nin yapısıyla çelişmesi.

Bu nedenlerle hilafet makamının kaldırılması için TBMM’ye önerge verilmiş ve Halifelik 5 Mart 1924’te kabul edilen kanunla kaldırılmıştır.

HALİFELİĞİN KALDIRILMASININ SONUÇLARI

♦ Halifeliğin kaldırılmasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin üzerinde etki yapabilecek bir kurum kaldırılmış ve ulusal egemenlik daha da pekişmiştir.

TBMM’nin ülke genelindeki otoritesi artmıştır.

♦ Ümmetçilik anlayışından milliyetçiliğe geçilmesi sağlanmıştır.

♦ Halifeliğe bağlı kurumların TBMM’nin denetimine girmesi sağlanmıştır.

♦ Yapılması planlanan inkılapların önündeki en büyük engel ortadan kal­dırılmıştır.

♦ Laik Batı toplumlarıyla ilişkiler kolaylaşmıştır.

♦ Laikliğe geçişin en önemli aşaması olmuştur.

♦ Yenilik karşıtı olan muhalefetin etkisi azaltılmıştır.

♦ Avrupa devletleriyle dış politikada güven esasına dayalı ilişkilerin ku­rulmasına ortam hazırlanmıştır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel