Fetret Devrinden Sonra Anadoluda Yeniden Siyasi Birliği Sağlayan Padişah Kimdir?

I.MEHMET (ÇELEBİ) DEVRİ

I.Mehmet (Çelebi) Osmanlı Devleti’ni bir yönetim altında toplamayı başardığı sırada devlet, Ankara Savaşı’nın ardından çoğu Anadolu’da olmak üzere büyük ölçüde toprak yitirmişti. Rumeli’de, İstanbul’dan Silivri’ye dek olan mahalleler, Karadeniz’in Rumeli kıyılarının önemli bir bölümü, Selanik, Kuzey Yunanistan (Teselya) ve Anadolu’da Kartal, Pendik, Gebze, Bizanslılar’a terkedilmişti. Anadolu’da ise Kastamonu, Çankırı, Tosya ve Batı Paflagonya, Timur tarafından Candaroğulları’na verilmiş; Saruhan, Aydın, Menteşe, Hamideli, Antalya dışında Tekeli, Germiyan ve Karaman beyliklerinden ele geçirilen toprakların hemen hemen hepsi eski beyliklerine geri verilmişti.

Ülke içindeki işleri yeniden düzenlemek ve bozulmuş olan devlet örgütünü düzeltmek ve değiştirmek zorunda olan I.Mehmet, İslam ve Hristiyan devletleriyle barış içinde yaşamayı ilke edindi. Ancak, Karamanoğlu Mehmet Bey‘in Osmanlı topraklarına taarruzu ve Çelebi Mehmet’in bağlaşığı olan Germiyanoğlu Yakup Bey‘in ülkesini işgal ettikten sonra Bursa’ya dek ilerleyerek kenti yağmalaması üzerine Çelebi Mehmet Anadolu’ya geçti.

İlkin Ohri’den kaçarak İzmir’e gelen ve Osmanlılar’ın Aydıneli valisini öldürerek Ayasuluğ’u (Selçuk) alan İzmiroğlu (Aydınoğlu) Cüneyt Bey üzerine yürüdü. Çandarlı’yı aldıktan sonra Menemen, Kayacık, Nif kalelerini ele geçirdi. İzmir’i karadan kuşattı. Rodos Şovalyeleri ve Sakız, Midilli ve Menteşe beyliği donanmalarının yardımlarıyla kenti ele geçirdi. Bundan sonra Osmanlı kuvvetleri Karamanoğlu üzerine yürüdü. Konya kuşatıldıysa da, hava koşullarının elverişli olmaması nedeniyle Karamanoğlu Mehmet Bey’le barış yapıldı (1414).

I.Mehmet’in Canik yöresine gitmesi ve Osmanlı ordusunun büyük kayıplara uğraması Karamanoğullarını ümitlendirdi. I.Mehmet yeniden Osmanlı topraklarına saldıran Karamanoğlu Mehmet Bey’i yenilgiye uğrattı. Yapılan antlaşma sonucu Timur tarafından Karamanoğulları’na bırakılan Beypazarı, Sivrihisar, Akşehir, Yalvaç, Beyşehri, Seydişehir yeniden Osmanlılar’ın eline geçti. Karamanoğulları, gerekli durumlarda Osmanlılar’a askeri yardımda bulunmayı da kabul ettiler (1415). Çanakkale Boğazı’nda ve Ege Denizi’nde sürüp giden korsanlık, Venedikliler ile Osmanlılar’ın arasını açtı ve 1416’da iki devletin donanmaları arasında çatışma çıktı. Osmanlı donanması bu savaşlarda başarı kazanamamakla birlikte, Ege ve Akdeniz denizciliğinde etkili olabileceğini ortaya koydu.

1416’da yapılan Eflak Seferi‘yle, bağlılıktan çıkan Eflak beyi yıllık vergisini vermeye ve Osmanlı egemenliğini tanımaya zorlandı. Eflan sorunu Osmanlı Devleti ile Macarlar arasında uzun süren sınır kavgalarına ve akınlar yapılmasına neden oldu. Macarlar ile Osmanlı Devleti arasında Sırbistan, Bosna ve İstirya’da uzun süre çarpışmalar oldu. 1417’de Candaroğlu Beyliği’nden Tosya, Çankırı ve Kalecik alındı.

1419’da Ceneviz Kolonisi olan Samsun, Osmanlı egemenliğialtına girdi. 1420’de Musa Çelebi’nin eski kazaskeri Şeyh Bedreddin ve yandaşlarının Aydın, Manisa ve Edirne çevresinde başlattığı ayaklanma bastırılarak Bedreddin ve diğer önderler idam edildi.

I.Bayezid’in oğlu olup Ankara Savaşı’ndan sonra Timur’un Semerkant’a götürdüğü Mustafa Çelebi (Düzmece Mustafa) geri dönerek 1419’da Teselya ve Selanik çevresinde ayaklandı. Bizanslılar onu I.Mehmet’e karşı bir saltanat seçeneği olarak ileri sürdüler. Ancak Selanik yakınlarında yapılan savaşı yitiren Mustafa Çelebi Bizanslılar’a sığındı. I.Mehmet imparatorla anlaşarak Mustafa Çelebi’nin tutuklu olarak alıkonulmasını sağladı. 1421’de Edirne’ye geldikten bir süre sonra öldü.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel