Faktoring Nedir? Nasıl İşler

Faktoring, Faktoring Ne Demek, Faktoring Nedir?, Faktoring Türleri ve Faktoringin Faydaları Hakkında Bilgi Bulunan Paylaşım Platformu

FAKTORİNG NEDİR?

Faktoring, işletmelerin kredili satışlarından olan haklarını devretmesi yoluyla, faktoring şirketinin sağladığı; alacakların tahsili, takibi, muhasebe ve ön ödeme hizmetlerinden yararlanılması işlemidir.

faktoring nedir

Faktoringin İşleyişi

Faktoring Nasıl İşler 

1. Sipariş

2. Kredili satışın onay talebi

3. Kredili satışın onaylanması

4. Mal sevkiyatı

5. Bedelin ödenmesi

6. Satıcıya ödeme yapılması

Faktoring, mal veya hizmet satışından doğan alacakları temlik alarak satıcı firma­ya garanti, tahsilat/alacak yönetimi ve finansman hizmetlerinden en az birinin su­nulduğu finansman yöntemidir. Faktoring, vadeli alacaklara hareket ve likidite ka­zandıran ve işletmeye “nakit” girişini sağlayan önemli yöntemlerden biridir. İşlet­melerin faktoring kuruluşları ile yaptıkları sözleşmeler ile alacaklar güvenli ve et­kili bir tahsilat ve nakit akışına dönüşür.

Faktoring işlemi sadece kısa vadeli alacaklar için söz konusu olup, bu işlemde vadeler genellikle 30 ile 120 gün arasında değişmektedir. Ancak, bazen vadeler da­ha uzun bir süreyi de kapsayabilmektedir. Daha çok bir kredi tekniği olarak de­ğerlendirilen faktoring üç temel fonksiyonu yerine getirir. Söz konusu fonksiyon­lar şunlardır:

♦ Finansman

♦ Hizmet

♦ Risk üstlenme.

Faktoringin işleyişi yukarıdaki resim yardımıyla açıklanabilir.

Faktoring Türleri

İşlemlerin yürütüldüğü alan bakımından faktoring, yurtiçi (domestic) ve uluslara­rası (international) olarak iki bölümde incelenir. Faktoring; gerçekleştirilen hizmet­lerin niteliğine ve üstlenilen risk şekline göre, müşteri gereksinme ve isteklerine göre değişik türlerde sunulur.

Fatura (invoice) Faktoringi, risk üstlenilmeyen bir faktoring şeklidir. Satıcı, fak­toring kuruluşu nezdinde alacağını peşin tahsil etme olanağını elde eder. Ancak fa­turanın ödenmemesi durumunda faktoring kuruluşu satıcıya yönelir. Alacağın tah­sili de çoğu kez satıcı firma tarafından gerçekleştirilir. Buna göre satıcı fatura ve borçluların listesini her hafta faktoring kuruluşuna sunar, ödemeler de faktör hesa­bına yapılır. Ay sonunda satıcı ile faktoring kuruluşu arasında yapılan mutabakat sonucu hesap kapatılır.

Bazı satıcılar ticari itibarları açısından faktoring işleminin örtülü kalmasını ter­cih edebilirler. Bu durumda kapalı (undisclosed) faktoring söz konusudur ve müş­teriler faktoring işlemi ve faktör kuruluşundan habersizdirler. Öte yandan faktör açısından risk üstlenme sınırlıdır. 

♦ Ticari itibarları açısından faktoring işleminin gizli kalmasını tercih eden işletmeler kapa­lı faktoringi tercih ederler.

♦ Faaliyetleri belirli mevsimlerde yoğunlaşan firmalar ise genellikle sezonluk fak­toringi tercih ederler.

Ödemenin doğrudan faktoring kuruluşuna yapıldığı ancak faktörün risk üstlen­mediği ve alacak tahsilini üstlendiği faktoring şekli toptan (bulk) faktoring olarak adlandırılır. Bu yöntemde, güvence açısından, ödeme faktoring kuruluşuna yapıl­makla birlikte, kayıtlar satıcı firma tarafından tutulur.

Vade (maturity) Faktoringde hizmet ve güvence fonksiyonları yerine getirilir, fonlama yer almaz. Faktoring kuruluşu prensip olarak her alacağın tahsilinden he­men sonra veya fatura tarihi ya da alacakların kendisine devredildiği tarihten itiba­ren ortalama vade esasına göre belli bir tarihte ödeme yapabilir.

Acente Faktoring’inde de iki farklı uygulama vardır. İlkinde finansman ve risk üstlenme bir arada yer alır, alacak yönetimi ise satıcı firmanın isteğine bağlıdır. İkincisinde ise alacak yönetimi ve tahsil fonksiyonu satıcı firma tarafından yürütü­lürken, güvence ve fonlama fonksiyonu faktör tarafından üstlenilir.

Uluslararası Faktoring: Başlangıçta yurt içi işlemlerle yoğun olarak ilgilenen faktoring kuruluşları dış ticaretteki artışa paralel olarak uluslararası faktoring işlem­lerini özel uzman kadrolarla ve uluslararası acenta bağlantıları ile etkili ve yoğun bir şekilde gerçekleştirmeye başlamışlardır. Satıcılar da uluslararası faktoring işlem­lerine özel bir önem vermektedirler. Çünkü yabancı ithalatçının kredibilitesinin be­lirlenmesi konusundaki bilgi yetersizliği, vadelerin nispeten uzun olması ve eko­nomik, politik ve döviz risklerinin varlığı satıcıların doğrudan tehdit etmektedir.

Full Servis Rücu Edilemez Faktoring, genelde üretici ile factor arasında düzenli ve sürekli bir anlaşma niteliğindedir. Buna göre, üretici işletme, herhangi bir mal satışı yaptığında, ortaya çıkan alacaklarını hemen faktöre satar. Full servis fakto­ringde işletme, fatura üzerine bir kayıt düşerek, alacakların faktoring şirketine dev­redildiğini belirtir.

Açıklanmamış Faktoring, işletme, faktoring anlaşması yaptığının gizli tutulma­sı kaydıyla, full servisin sağladığı tüm hizmetlerden yararlanmak isteyebilir. Böyle bir durumda ayrı bir pazarlama şirketi kurularak, faturaları yeni kurulan şirket (fak­tör) adına düzenlenir. Faktör ile işletme arasında bir faktoring anlaşması yapılarak, pazarlama şirketinin, üreticilerin tüm alacaklarını satın alacağı belirtilir.

Finansman ve hizmet işlevinin yanı sıra riskin de üstlenildiği faktoring işlemle­ri gerçek faktoring olarak adlandırılır. Faktörün risk üstlenmediği faktoring sözleş­meleri ise gerçek olmayan faktoring olarak bilinir.

NOT: Faktoring kuruluşlarının önemli bir hizmeti de istihbarattır. Yurt içinde ve dışındaki muhabir bağlantıları sayesinde istenen firmalar hakkında piyasa araştırması yaparak özellikle vadeli satış için kredi değerliğini tesbit edebilirler.

Faktoringin Maliyeti

Faktoring maliyeti iki bölümden oluşur. Bunlar, komisyon ve firmaya avans öde­mesi yapıldığında oluşan faizdir. Alacağın faktör tarafından belirlenen riskine göre komisyonu, genellikle faturanın % l’i ile % 3’ü arasındadır. Avans ödemesinin fai­zi; cari faiz oranına bağlıdır.

Faktoringin Yararları

Başta tekstil, otomotiv, yedek parça ve gıda olmak üzere çeşitli sektörlerde küçük ve orta boy firmalar faktoring hizmetlerinden yaygın olarak yararlanırlar. Bununla birlikte faktoringin işletmelere sağladığı en önemli faydalar aşağıdaki gibi sıralanabilir:

♦ Faktoring yöntemi ile sağlanan finansman kaynağı esnektir,

♦ Alacaklara bağlanan fonların vadesinden önce çözülmesi, fonların başka alanlarda kullanılabilmesine imkan tanır,

♦ Faktoring kuruntunun senet tahsili dışındaki diğer hizmetlerden de yararlanılabilir.

♦ Alacak hakkının satışının, firmanın bilançosu üzerine etkisi de diğer finansman yöntemlerinden farklı olarak bilançonun aktif kısmındaki alacakları düşürme şeklinde olur.

♦ Faktoring yöntemi ile firmalar nakit akışlarını daha iyi planlayabilir.

Faktoring’in avantajları hakkında detaylı bilgiye Kürşat Yalçıner v.d.’nin Finansal Teknik­ler ve Türev Araçlar (Ankara, 2011) kitabındaki faktoring işlemlerinin avantajları (s.13- 16) başlığından ulaşabilirsiniz.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel