Oh Snap!

Please turnoff your ad blocking mode for viewing your site content

img

Erozyon Nedir, Nedenleri

/
/
/
87 Views

Erozyon Nedir

Erozyon (toprak aşınımı), bitki örtüsünün yok edilmesi sonucu koruyucu örtü­den yoksun kalan toprağın su ve rüzgarın etkisiyle aşınması ve taşınması ola­yıdır. Erozyonun başlıca nedeni, toprağı koruyan bitki örtüsünün yok olması- dıı. Arazi eğimi, toprak yapısı, yıllık yağış miktarı, iklim etmenleri, bitki örtü­sü, toprak ve bitkiye yapılan çeşitli müdahaleler, erozyonun şiddetini belirle­yen öğelerdir. Barajlar ve yer altı suları da, erozyondan etkilenmektedir. Yerin­den kopup giden topraklar, baraj göllerini doldurarak su depolama hacimleri­ni azaltmakta ve barajların ömrünün kısalmasına neden olmaktadır. Erozyon sonucunda toprağın altındaki cansız tabaka (ana kaya) ortaya çıkmaktadır.

Diğer Bir İfadeyle Erozyon; Erozyon, akarsular, sel suları ve rüzgârlar gibi dış kuvvetlerin tesiri neticesinde aşındırılıp taşınması ve sürüklenmesidir. Yeryüzünde bitki örtüsü, toprak örtüsü ve su akışı arasında natural bir denge bulunur. Doğal denge kapsamında yeryüzünün dış kuvvetlerin tesiriyle aşındırılmasına natural erozyon adı verilir. Doğal erozyonun etrafa ve insanlara zararı yoktur. Çünkü natural erozyon olayında üstten aşınan toprağın yerine alttan yeni toprak meydana gelir ve bu çok yavaş gerçekleşir. Yani toprak örtüsü yenilenerek yerinde kalmış olur. Ancak insanların bitki örtüsünü tahrip etmeleri neticesinde natural denge bozulur. Bu yüzde yavaş gerçekleşecek olan erozyon zamanı kısalır. Böylece toprak örtüsü süratli bir şekilde incelerek vakitle yok olur. Daha sonra yüzeye kayalar çıkar. Dünyada erozyonun en çok gördüğünüz yer ülkemizdir.erozyon

Faydalı toprak katmanlarını kaybeden arazilerde çölleşme başlamaktadır.

Erozyon nedeniyle azalan bitki örtüsüne bağlı olarak su baskınları, toprak kay­ması gibi doğal afetler meydana gelmiş, birçok canlının yaşadığı ormanlardaki tür­ler yok olma teklikesiyle karşı karşıya kalmış veya yok olmuştur. Özellikle ülkemiz erozyona en çok maruz kalan ülkeler arasındadır. Her yıl milyonlarca ton verimli yüzey toprağı, rüzgarlar ve su baskınlarıyla başka yerlere veya denizlere taşınmak­ta, bunun sonucu olarak verimsiz alt tabakanın yüzeye çıkması ile çölleşme ger­çekleşmektedir.

Türkiye’de Erozyonun Oluşmasına Neden Olan Etkenler Nelerdir?

1) Arazinin Engebeli ve Eğimli Olması

Eğim çok bulunduğu amacıyla sağanak yağışlar ardından bu tür araziler basitçe süpürülür.

2) Bitki Örtüsünün Tahrip Edilmesi

Bilinçsizce kesilen ormanlar ve ortaya gelen orman yangınları eğimli arazilerin çıplak bırakır. Ayriyeten mera ve otlaklar aşırı otlatıldığında otlakların dengesi bozulur.

3) İklimin Etkisi

Ülkemizin iç yerlerinde gerçekleşen sağanak yağışlar ardından ortaya gelen seller bitki örtüsünün zayıf bulunduğu bölgelerde toprakların süpürülmesine yol açar. Hem de dere yatakları ıslah edilmediği ve sel taşkınları gerçekleştiği yerlerde toprak erozyonu daha çok artar.

4) Toprağın ve Ana Kayanın Etkisi

Aşınma konusu ile ilgili ana kayanın fiziksel ve kimyasal özellikleri gerektiğince etkilidir. Bu yüzden bitki örtüsü bakımından fakir, kumlu ve killi bölgeler yüzey suları doğrulusunda rahatlıkla aşındırılır.

5) Arazinin Yanlış Kullanılması

Bitki örtüsünün varlıklı bulunduğu yerlerin hayvanlara otlatılması, ormanlar tahrip edilerek tarım alanlarına dönüştürülmesi, arazinin eğim tarafında işlenmesi ve anız örtüsünün yakılması gibi etkenler arazinin natural dengesini bozduğu amacıyla erozyon oluşumu artar. Doğu Karadeniz’in kenar kesimleri dışında rüzgarlar, yağışın çok bulunduğu bölgelerde erozyona namacıyla olur.

Türkiye’de Erozyonun Etkisiyle Çıkan Sorunlar Nelerdir?erozyon3

Erozyona uğramış yerlerde verimsiz, taşlık ve kayalık araziler ortaya gelir.
Erozyon olaylarından sonra toprakların bir bölümü denizlere, göllere ve barajlara taşınır. Böylece barajlar bir vakit sonra toprakla dolar.
Toprağın üzerinde yer alan verimli kısım sel sularıyla süpürülüp gittikten sonra tarımsal verim azalır. Uzun vakit devam eden erozyon olaylarından sonra o bölgeler çölleşmeye başlar.

Erozyondan Korunma Yolları Nelerdir?

Çıplak araziler ağaçlandırılarak bitki örtüsü korunmalıdır.Tarım gerçekleştirme hedefli ormanlar tahrip edilmemelidir. Baraj ve göllerdeki su toplama yerlerinde ağaçlandırma faatliyetleri yürütülmelidir. Eğim tarafında sürülen araziler yerine eğime dik sürülen araziler yaygınlaştırılmalıdır.

Ürünler toplandıktan sonra anız örtüsü yakılmamalıdır. Erozyonla mücadele konusu ile ilgili halkın bilinçlenmesi sağlanmalıdır. Akarsu yatakları ıslak edilmelidir.

  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Linkedin
  • Pinterest

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

It is main inner container footer text