Enzim Nedir? Enzimlerin Görevleri ve Özellikleri

Enzimler Hakkında Bilgi, Enzimlerin En Önemli Görevi Nedir?, Enzimlerin Özellikleri, Enzimler Hakkında Özet Bilgi, Enzimlerin Görevleri Nelerdir?, Enzim Kısaca Nedir?, Enzimler  Nedir?, Enzim Nedir?, Enzim Nedir? Ne İşe Yarar?, Enzimlerin Canlılar İçin Önemi Nedir?

Değerli Ziyaretçilerimiz Sizlere Bu Yazımızda Enzimler, Enzimlerin Görevleri ve Özellikleri Hakkında Bilgi Vermeye Çalışacağız İyi Okumalar…

ENZİM NEDİR? ENZİMLERİN GÖREVLERİ VE ÖZELLİKLERİ

Kasların kasılması, görmenin gerçekleşmesi, sinirlerde uyartının iletimi, hücreye madde alınması, besinlerin sindirilmesi, oksijenin hücrelere taşınması ve protein sentezi gibi daha bir çok biyolojik olayda enzimler görev alır. Çünkü sıralanan bu biyolojik olaylar çeşitli moleküllerin etkileşmesi yani kimyasal tepkimeler biçiminde gerçekleşir. Moleküller arasındaki her kimyasal tepkimede hem bağlar kırılır hem de yeni bağlar kurulur. Örneğin maltozun hidrolizinde glikoz molekülleri arasındaki bağ su molekülü eklenmesiyle kırılırken suyun hidrojeni glikozun birine, hidroksidi diğerine bağlanır.

♦ Bir tepkimenin gerçekleşmesi sırasında bağlar kırılırken tepkimeye giren moleküller çevrelerinden enerji soğurur, ürünler oluşurken yeni bağların kurulması sırasında ise enerji salınır. Kimyasal tepkimelerin gerçekleşebilmesi için tepkimeye girecek madde moleküllerinin aktifleşmesi ve belirli enerji düzeyine ulaşması gerekir.

♦ Kimyasal bir tepkimenin başlamasını sağlayan enerji düzeyine aktivasyon enerjisi denir.

Aktivasyon enerjisi miktarı tepkimeden tepkimeye değişebilir. Bazı tepkimeler normal oda sıcaklığında dahi gerçekleşebilir. Örneğin balkon demirlerinin paslanması, kalsiyum tabletinin suda çözünmesi için kendiliğinden olur. Bir çok tepkimede ise aktivasyon enerjisi yüksektir. Yüksek enerji engelini aşmak için ısıtmak gerekir. Otomobil motorundaki bujiler yakıt ve oksijen karışımının enerjisini artırarak tepkimeye girmesini sağlar. Tepkimeyi hızlandırmanın bir yolu da katalizör kullanmaktır.

Katalizör tepkimeye girerek tepkimenin hızını artıran fakat tükenmeyen kimyasal bir maddedir.

♦ Gıda sanayinde sıvı yağlar hidrojenle doyurularak margarin elde edilir. Bu işlem sırasında katalizör olarak platin kullanılır. Böylece uzun süre gerektiren bir işlem çok kısa sürede tamamlanır.

Katalizörler aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimeyi hızlandırır.

Canlı sistemlerde kimyasal tepkimelerin gerçekleşmesi için ısı etkisinden yararlanılamaz. Çünkü yüksek sıcaklık hücreye zarar verir ve yapısını bozar. Isı etkisinden yararlanılamadığından biyokimyasal tepkimelerde katalizör etkisi yapacak maddelere ihtiyaç vardır.

♦ Canlı hücrelerde aktivasyon enerjisi engelini düşürerek tepkimeleri hızlandıran biyolojik katalizörlere enzim denir. Enzimlerin çoğu proteindir. Yalnızca proteinden oluşan enzimler etkinlik gösterebilmek için başka kimyasal moleküllere gereksinim duymaz. pepsin ve üreaz bu tür enzimlerdir.

♦ Enzim aktivitesinde görev yapan Fe2+, Mn2+, Mg2+ ve Zn2+ vb. iyonlar inorganik kofaktörlerdir. Kofaktörler organik bir moleküle ise koenzim adını alır. B grubu vitaminlerinin çoğu koenzimlerin oluşmasına  öncülük eden ham maddelerdir.

♦ Karmaşık yapılı enzimlerin esas iş yapan bölümü koenzim ya da kofaktör kısmıdır ve bu bölüm enzimin protein olan bölümüne göre daha küçüktür. Enzimin hangi maddeye etki edeceğini ise protein kısmı belirler. Enzimlerin etki ettiği maddeye subsrat denir.

Enzimlerin Çalışması: Enzimin substratı tanıyan kısmı protein kısmıdır. Enzimin protein kısmında aktif bölge denilen oluk ya da cep şeklinde özel bir bölüm bulunur. Enzim subsratına geçici olarak aktif bölgeden bağlanır. Enzim biçim değiştirerek subsratı sarmalar ve enzim – substrat bileşiği meydana gelir.

Enzimin etkisi sonucunda subsrat ürüne dönüşür. Ürünler serbest bırakılır. Enzim eski şekline döner ve yeni bir subsrata bağlanmaya hazır hale gelir. Her hücrede tepkime çeşidi kadar enzim çeşidi vardır. Örneğin sakkarozun, glikoz ve früktoza ayrışması sırasında etkili olan enzim  sakkarazdır ve yalnızca bu tepkimeye özgüdür. Canlıda metabolizmanın binlerce sayıda tepkimelerle kontrol edildiği düşünülürse enzimlerin çeşitliliği ve sayısı  hakkında da bir fikir verebilir.

Enzimlerin Özellikleri: Enzimler, belirli bir koenzim ya da kofaktörle birlikte çalışır. Fakat bir koenzim ve kofaktör, birden fazla enzim ile çalışabilir.  Bu nedenle enzim çeşidi, kofaktör ve koenzim çeşidinden daha fazladır.

Enzimler genellikle çift yönlü çalışır yani rol aldığı tepkimeler tersinirdir. Sindirim enzimleri bu genellemenin dışında tepkimeyi tek yönlü yürütecek biçimde çalışır.

enzimlerEnzimler çok hızlı çalışır. Örneğin vücutta hücresel solunum faaliyetleri sonucu oluşan hidrojen peroksidin (H2O2) beş milyon molekülü katalaz enziminin varlığında bir saniyede parçalanırken aynı sayıda  molekül  demir atomunun katalizörlüğünde vücut dışında üç yüz yılda parçalanır.

Enzimler kimyasal tepkimelerden değişmeden çıkar ve defalarca kullanılır. Bir süre sonra yapısı bozulan enzimler parçalanır ve hücrede  yeniden üretilir.

Enzimler hücrede takım halinde çalışır. Bir enzimin etki ettiği tepkimenin ürünü, kendinden sonra gelecek enzimin subsratı olabilir. Örneğin nişasta parçalanırken amilaz enziminin ürünü olan maltoz, maltaz enziminin subsratını oluşturur.

Takım halinde çalışan enzimlerin çalışmaları  geri besleme mekanizması ile sağlanır. Miktar yeterli düzeye ulaştığında son ürün ilk enzime bağlanarak enzimin çalışmasını durdurur. Takımdaki diğer enzimler de çalışamaz. Hücrede son ürün tükendiğinde takımdaki enzimler yeniden çalışmaya başlar.

Enzimler aktif ya da inaktif durumda olmalarına göre adlandırılır. Enzim inaktif durumda iken subsratın sonuna ya da katalizlediği tepkimenin sonuna ”jen” eki getirilerek adlandırılır. (Kimotripsinojen, pepsinojen vb.) Enzim aktif durumda ise genellikle subsratının sonuna ya da katalizlediği tepkimenin sonuna ”az” eki getirilerek adlandırılır. (oksidaz, proteaz, lipaz, ribonükleaz vb.)

Enzimler hücrede üretilir; hücre içinde ve hücre dışında çalışır. Yapay olarak da üretilmektedir.

Vücutta hangi tip enzimlerin sentezleneceğine ilişkin bilgileri genler taşır. Hücrede DNA, RNA ve ATP sentezi için gerekli olan enzimlerin üretilmemesi hücrenin ölümüne neden olur.

No Responses

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel