Sponsorlu Baglantilar
Download!Download Point responsive WP Theme for FREE!

Dünyanın Değişen Şartları Karşısında Osmanlı Ekonomisi Maddeler Halinde

Dünyanın Değişen Şartları Karşısında Osmanlı Ekonomisi Ne Durumdadır?, Osmanlı Ekonomisinin Durumu 19. yüzyıl

DÜNYANIN DEĞİŞEN ŞARTLARI KARŞISINDA OSMANLI EKONOMİSİ

  • Avrupa’da 18. yüzyılın ikinci yarısında merkantilizmden Sanayi Devrimi’ne geçilmesinin olumsuz etkileri, Osmanlı Devleti’nde hissedilmeye başlanmış ve bu etki 19. yüzyılda daha da artmıştır.

Tarım, Hayvancılık ve Sanayi

  • Avrupa’da meydana gelen gelişmeler karşısında Osmanlı Devleti’nde tımar sisteminin de bozulmasıyla büyük çiftlikler kurulmuş, tarım ürünleri dışarıya satılmaya başlanmış ve ülkede pamuk,tütün gibi ürünlerin üretimi artmıştır.
  • Tanzimat döneminde uygulanan politikalar ve dışarıdan kaynaklanan ham­madde talebi zirai alanda değişimlere neden olmuştur.
  • Tarım üretimini artırma, ürünleri çeşitlendirme,dış talebi olan tarımsal ürün­lerin üretiminin teşviki,yerli sanayi ham maddelerinin içeride üretilmesi ve ziraatin modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, Ziraat Meclisi ve Nafia Hâzinesi kurulmuştur.
  • 1858 yılında Arazi Kanunnamesi ve Tapu Nizamnamesi çıkarılarak aşar ver­gisinin haricindeki diğer toprak vergileri kaldırılmıştır.
  • yüzyılda ayrıca zirai ürün ticareti serbestleştirilmiş ve devlet tekelLeri kaldırılmıştır.
  • Uygulanan ziraat politikaları ve Osmanlı ülkesinde hammaddenin ucuz ol­ması Avrupa devletlerinin hammadde ihtiyaçlarını Osmanlı ülkesinden kar­şılamalarına neden olmuştur.
  • yüzyıLda Balkanlar’da Avrupa’nın talebi nedeniyle hayvancılığa verilen önem artmıştır.
  • yüzyılda Osmanlı kapalı şehir esnafının aralarına yabancılar girmeye baş­lamıştır.
  • Klasik dönemde dışarıya satılan dokuma mallarının yerini, bunların ham­maddesi almaya başlamış ve bu gelişmeler 19.yüzyılda Osmanlı DevLeti’nde lonca teşkilatının çökmesine neden olmuştur.
  • Osmanlı Devleti’nde lonca teşkilatının çökmesi iLe 1820’Lerden sonra Avru­pai tarzda fabrikaLar ve büyük imalathaneler açılmaya başlanmıştır.
  • 1835’te İstanbul’da Feshane, Bakırköy’de bez fabrikası, Flereke’de dokuma fabrikası, Beykoz’da ayakkabı fabrikası açılmıştır.
  • 1860’larda kurulan ve 1873’e kadar faaliyetlerini sürdüren Islah-ı Sanayi Ko­misyonu ile esnaflar şirketleşmeye yönlendirilmiştir. Bu dönemde sanayi şir­ketleri kurulmaya başlanmıştır.

Özel sermayeye destek verilerek 1897’de çıkarılan Teşvik Kanunu ile yeni kurulacak fabrikaLar 10 yıl vergiden muaf tutulmuştur.

Ticaret

  • AvrupalIların Osmanlı ticaretindeki etkisi 18. yüzyıldan itibaren kapitülas­yonların yaygınLaştırılmasıyla artmıştır.

Yabancı devletlerle imzalanan Baltalimanı Ticaret Antlaşması tek tarafLı ol­duğundan, OsmanLı pazarlarını AvrupalIların açık pazarı haLine getirmiştir.

  • Baltalimanı Ticaret Antlaşması ile önce İngiliz tüccarlara, bir süre sonra da diğer AvrupalI tüccarlara tanınan kolaylıklar Osmanlı pazarında Avrupa mal­larının sürümünü artırmıştır.

•Bu antlaşma ile İngiliz tüccarları, ortakları ve adamlarının, iç ticarette en im­tiyazlı yerli tüccarlardan fazla vergi ödememesi ve İngiliz tüccarlara ait ge­milerin Boğazlardan geçerken yükleme veya boşaltma yapsalar dahi vergi ödememesi kararLaştırıLmıştır.

  • 1874’e kadar Rüsumat-ı Dahiliye denilen iç gümrükler kaLdırıLmıştır.
  • ithaLatta alınan amediye, ihracatta alınan reftiye, transit ticaretten alınan müruriye vergileri bir nizama bağlanmıştır.
  • Anadolu’da gelişen teknoloji ile yol ağı oluşturularak bu yollar önemli li­manlara bağlanmıştır.
  • yüzyılda İzmir limanı Anadolu’nun ihracatını gerçekleştiren önemli bir merkez olmuştur.

Yabancı Yatırımlar

  • yüzyılda Osmanlı Devleti’nde yabancı sermaye yatırımları artış göstermiştir.
  • Bu yatırımlar daha çok demiryolları, limanlar, fenerler, su, havagazı, tramvay, elektrik hizmetLeri ve madencilik gibi BatıLı yatırımcıların Osmanlı Devle­tindeki ekonomik çıkarlarıyla ilgili altyapı alanlarında yoğunlaşmıştır.
  • Deniz ulaşımı ve taşımada 1843’te “Fevaid-i Osmaniye Vapur Kumpanyası” kurulmuştur.
  • Bundan sonra Ali, Fuat ve Cevdet paşaların Şirket-i Hayriye’yi kurmalarıyla (1851-1945) İstanbul ve civarında vapur işletmeciliğine geçilmiştir.
  • Kara ulaşımında 1872’de İstanbul Tramvay Şirketi kurulmuştur.
  • 1889’da Alman dış sermayesi ile Anadolu Şömendöfer Kumpanyası kurul­muştur.
  • 1892’de Haydarpaşa – İzmit hattı Ankara’ya bağlanmıştır.

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir