Cumhuriyet Döneminde Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar Nelerdir?

Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar, Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar Kısaca, Atatürk Döneminde Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar, Cumhuriyet Döneminde Hukuk Alanındaki Gelişmeler, Cumhuriyet Döneminde Hukuk Alanında Yapılan İnkılapların Nedenleri

CUMHURİYET DÖNEMİNDE HUKUK ALANINDA YAPILAN İNKILAPLAR

  • Hukuk; kelime anlamı olarak haklar anlamına gelmektedir. Kavram olarak ise,kişilerin birbirleriyle ve devlet kurumlarıyla aralarındaki İlişkileri düzen leyen yazılı kurallara “hukuk kuralları” denilmiştir.

Hukuk Alanında Meydana Gelen Değişim Süreci

♦ 1924 – Şeriye ve Evkaf Vekaleti kaldırılmıştır.

♦ 1924-Şeriye Mahkemeleri kaldırılmıştır.

♦ 1924 Anayasası yürürlüğe girmiştir (1876 Anayasasına son verilmiştir.).

♦ 1925 – Ankara Hukuk Mektebi açılmıştır.

♦ 1926 – Medeni Kanun kabul edilmiştir (İsviçre’den uyarlanmıştır.).

♦ 1926 – Ceza Kanunu kabul edilmiştir (İtalya’dan uyarlanmıştır.).

♦ 1926 – Borçlar Kanunu kabul edilmiştir (Almanya’dan uyarlanmıştır.).

♦ 1928 – “Devletin dini İslam’dır.” hükmü anayasadan çıkartılmıştır. 1929 – İdare Hukuku kabul edilmiştir (Fransa’dan uyarlanmıştır.).

♦ 1930,1933 ve 1934 yıllarında yapılan düzenlemelerle kadınlara siya­sal haklar tanınmıştır.

♦ 1937 – Atatürk ilkeleri anayasaya eklenmiştir.

Nedenleri

♦ Osmanlı Devleti’nde hukuk birliğinin olmaması,

♦ Eski hukuk sisteminin çağın ihtiyaçları karşısında yetersiz kalması,

♦ Çeşitli alanları düzenleyen çağdaş kanunlara ihtiyaç duyulması,

♦ Devlete laik bir karakter kazandırılmak istenmesi,

♦ Modern yaşam tarzının ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir hukuk sistemine ihtiyaç duyulması,

♦ Osmanlı hukuk sisteminin kadın hakları konusunda yetersiz kalması,

♦ Türkiye Cumhuriyeti’nin kendisine hedef olarak Batı medeniyetini seçmesi.

1924 Anayasası (20 Nisan 1924)

♦ Devletin niteliğini, kurumlarının işleyişini, vatandaşların temel hak ve so­rumluluklarım belirleyen temel yasaya anayasa denir.

♦ 20 Ocak 1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) olağanüstü bir dönemin ihtiyaçlarına göre düzenlendiğinden kısıtlayıcı ve ihtilalci bir anayasaydı,  Şartlar değiştiğinden yeni bir anayasaya ihtiyaç duyulmuştur. Hazırlanan 1924 Anayasası, çeşitli değişikliklerle 1961 yılına kadar yürürlükte kalmıştır.

1924 Anayasasının Özellikleri ve Yapılan Düzenlemeler

♦ Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.

♦ Devletin yönetim şekli Cumhuriyet; dili Türkçe, başkenti Ankara ve di­ni isLam’dır.

♦ Egemenliğin tek temsilcisi Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir.

♦ Bu anayasada kuvvetler ayrılığı esası benimsenmiştir,

♦ Meclis Hükümeti sistemi yerine Kabine sistemi getirilmiştir.

♦ 1928’de “Devletin dini İslam’dır.” ibaresi anayasadan çıkarılmıştır.

♦ 1924 Anayasası’nda yapılan değişikliklerle kadınlara; 1930’da beledi­ye seçimlerine katılma hakkı, 1933’te muhtar olma hakkı, 1934’te de milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.

♦ 1935 yılında yapılan seçimlerde TBMM’ye 18 kadın milletvekili girmiştir.

♦ 1937’de laiklik ilkesiyle beraber altı ilke anayasaya eklenmiştir.

♦ 1924 Anayasası, 1 Ekim 1945’te içeriği değiştirilmeden dili Türkçeleş­tirterek yeniden kabul edilmiştir.

♦ 1924 Anayasası, 1961’de yeni anayasanın kabulüyle yürürlükten kal­dırılmıştır.

Medeni Kanun’un Kabulü (17 Şubat 1926)

♦ Evlenme, boşanma ve miras haklarını belirleyen aile hukukuna medeni ka­nun denir.

♦ Medeni hukukla ilgili işlemler Osmanlı döneminde İslam hukukuna göre düzenlenmiştir.

♦ Osmanlı Medeni Kanunu,Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında oluşturulan Me­celle denilen kanun ile geliştirilmiş ve sistemli hale getirilmiştir. Bu kanun İslam hukuk sistemi ve günün ihtiyaçLarı göz önüne alınarak hazırlanmıştır.

♦ 17 Şubat 1926’da İsviçre Medeni Kanunu,Türk toplumunun ihtiyaçlarına gö­re düzenlenerek Meclis’te kabul edilmiştir.

♦ Türk Medeni Kanunu 4 Ekim 1926’da yürürlüğe girmiştir.

Medeni Kanun’un Türk Kadınına Tanıdığı Haklar

♦ Tek eşli evlilik kabul edilmiştir.

♦ Resmi nikah zorunluluğu getirilmiştir. Resmi olmayan nikahın hukuki açıdan geçersiz olduğu kabul edilmiştir.

♦ Boşanmada erkeğe tanınan haklar kadına da tanınmıştır.

♦ Boşanma durumunda kadının ve çocuğun haklarını güvence altına ala­cak hükümler getirilmiştir,

♦ Kadın erkek eşitliği ilkesi getirilmiştir.

♦ Mirasta kadın erkek eşitliği sağlanmıştır.

♦ Evlenmede eşlerin isteği esas alınmıştır.

♦ Evlenmede kadın ve erkek için yaş sınırı getirilmiş, küçük yaştaki evli­likler kaldırılmıştır.

♦ Velilerin kızları adına evlilik akdi yapma ve temsilci yoluyla evlilik usu­lünden vazgeçilmiştir.

Medeni Kanun’un Kabul Edilmesinin Sonuçları

♦ Kabul edilen kanunlar Türkiye Cumhuriyeti’nin bütün vatandaşlarına uygulanır hale gelmiş, böylece ülkede hukuk birliği sağlanmıştır,

♦ Patrikhane ve konsoloslukların mahkeme kurma yetkileri sona ermiştir.

♦ Avrupa devletlerinin iç işlerimize karışması engellenmiştir.

♦ Hukuk ve şahitlik alanlarında kadın erkek eşitliği sağlanmıştır.

♦ Boşanma hakkı düzenlenmiş, kadınlara da bu konuda haklar tanınmıştır.

♦ Tek eşle evlilik esası getirilerek Türk ailesi modern bir yapıya kavuş­turulmuştur.

♦ Resmi nikah zorunluluğu getirilmiş, böylece evlilik devlet kontrolü al­tına alınmıştır.

♦ Kadınlara istedikleri işte çalışma hakkı tanınmıştır.

♦ Mirasta kız ve erkek çocukların eşit pay almaları sağlanmıştır.

♦ Hukuk alanında laiklik sağlanmıştır.

Hukuk Alanındaki Diğer Düzenlemeler

♦ Türkiye Cumhuriyeti’nde toplumsal alanın dışındaki diğer alanlarda da laik hukuk sistemini yerleştirmek amaçlanmıştır.

♦ Bu amaçla Avrupa’da uygulanmakta oLan hukuk sistemleri incelenmiş ve Türkiye Cumhuriyeti için uygun olanlar belirlenerek, düzenlenlemeler yapıl­dıktan sonra Türk Hukuk Sistemi’ne kazandırılmıştır.

Bu amaçla;

♦ İsviçre’den 1926’da Ticaret Kanunu, 1928’de Borçlar Kanunu, 1932’de ic­ra ve iflas Kanunu,

♦ Almanya’dan 1929’da Deniz Ticaret Kanunu ve Ceza Mahkemeleri Kanunu,

♦ İtalya’dan 1926’da Ceza Kanunu alınarak uygulamaya konulmuştur.

Genel Sonuç

♦ Bütün bu inkılaplarla birlikte Türk hukuk sistemi çağdaş Avrupa hukuk sis­temleriyle eşit düzeye getirilmiştir.

♦ Azınlık mahkemeleri ve Avrupa devletlerine bağlı mahkemeler kapatıl­mıştır.

♦ Bu gelişmeler sonucunda Türk hukuk sistemi ülke genelinde uygulanmaya başlamıştır.

Latest Comments
  1. Selim şahin

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel