Çalıkuşu Romanının İncelenmesi Hakkında Bilgi

ROMAN İNCELEME PLANI

I. Şekil Yönünden:
1. Kitabın adı: Çalıkuşu
2. Yazarı: Reşat Nuri Güntekin
3. Basıldığı yer ve yıl, yayınevi: İstanbul, İnkılap ve Aka Kitabevi
4. Eb’adları (eni x boyu) ve sayfa sayısı: 13 x 19 cm. 400 sayfa.
5. Cild, ön ve arka kapağa ait özellikler ve kaydedilmesi gereken diğer şekil

unsurları: Ön kapakta Kamran ve Feride’nin resimleri vardır. Yazarın ve kitabın isimleri büyük harflerle yazılmıştır.
Arka kapakta ise, Reşat Nuri Güntekin’in resmi ve hakkında kısa bir bilgi vardır.
6. Yazar hakkında kısa bilgi (eser verdiği dönem): 1922’de Çalıkuşu romanı Vakit gazetesinde yayımlandı. Bunların dışında birçok illerde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1927’de Milli Eğitim Müfettişliğine getirildi.
II. Muhteva (Öz) Yönünden

1. Konu: Havai bir kızın kuzeniyle yaşadığı, sonu kötü biten bir aşktan sonra
Anadolu’ya öğretmenlik yapmaya gitmesi ve burada başından geçen olaylar anlatılmaktadır.

2. Plan (Ana olay ve düğümler): Giriş bölümünde, Feride Kamran’la hayatını
birleştirmek üzereyken, Kamran’ın kendisine ihanet ettiğini öğrenir. Bunun üzerine düğüne az bir zaman kala evden kaçar. Öğretmenlik yapmak üzere Anadolu’ya gider.
Gelişme bölümünde, Feride bu köylerde yaşayarak hayatın zorluklarını keşfeder. Geçmişi unutmaya çalışır. Bu sırada da hayatta da başarılı olmak için kendi ayakları üzerinde durmak için büyük çaba harcar.
Sonuç bölümünde ise, Feride’nin çektiği acılar sona erer. Sevgisine yenik düşerek eve döner ve Kamran’a kavuşur.

3. Özet: Feride öksüz bir kızdır. Küçük yaşta annesini ve babasını kaybeder.
Teyzesinin yanına gelir. Bir Fransız okuluna yatılı verilir. Zeki, başarılı ve yaramazdır. Okulda yaramazlığıyla ün salar. Bu yüzden hocaları ona ‘Çalıkuşu’ adını takarlar.
Bütün tatillerini teyzesinin evinde geçirir. Büyüyünce çok güzel bir kız olur. Teyzesinin oğlu Kamran bu hayat dolu kızı kendi hayatından daha çok sever. Bir süre sonra sevgisine karşılık görür. Teyze de bu durumu istediği için hemen nişanlanırlar. Bir gün bir kadın gelerek Feride’ye “Kamran’ın Münevver adında hasta bir kızla ilişkisi bulunduğunu ve onunla evleneceğine söz verdiğini” açıklar. Bunu da mektuplarla ispatlar.
Feride bunu duyunca, evden kaçar. Yaşlı sütninesinin yanına sığınır. Ardından, Bakanlığa başvurarak öğretmen olur. Anadolu’nun bir çok köylerini dolaşır.Güzelliği her gittiği yerde başına dert açar. Bu yüzden sık sık yer değiştirir. Zeyniler köyünde doktor Hayrullah Bey’le tanışır. Ayrılırlar. Uzun yıllardan sonra, bir gün Kuşadası’nda yeniden karşılaşırlar.
Hayrullah Bey bekar, yaşlı, sevimli, dürüst bir adamdır. Feride’yi kızı gibi sever. Arkadaşlıkları dedikodu doğurunca, ikisi de güç durumda kalırlar. Bunu önlemek için nikahlanırlar. Fakat eskisi gibi baba-kız olarak dostça yaşarlar. Feride anı defteri tutar. Bir gün onu kaybeder. Defteri Hayrullah Bey bulur. Merak edip okur. Kızın hala Kamran’ı sevdiğini öğrenir. Defteri saklar. Hastalanınca, Feride’ye bir paket bırakır. Ancak öldükten sonra teyzesine vermek üzere ondan söz alır. Bir süre sonra da ölür. Feride paketi teyzesine götürür. Birkaç gün kalıp görevine dönecektir. Kamran onun ayrılmasını beklemeden paketi açar. Bütün gece defteri okur, her şeyi öğrenir. Feride’yi bir daha bırakmamaya karar verir. Ertesi gün Kuşadası’na gidecek olan Feride’nin arabasında oturur. Feride gelince kapıyı açar ve onu kucaklar. Kararını açıklar. Kız bir iki direnirse de, sonra kendini bırakıverir. Evlenirler.

4. a) Kahramanlar:
Feride:Annesi ve babası olmayan, teyzesinin himayesindeki bir kızdır. Bir Fransız okulunda yatılı okuduktan sonra, teyzesinin evine dönmüş, bir süre sonra da buradan kaçmıştır. Çok havai görünen ama oldukça duygusal bir kişiliğe sahiptir.
Kamran: Feride’nin teyzesinin oğludur. Feride’ye olan aşkına rağmen başka kadınlarla gezip tozmaktan kendini alamamaktadır.
Hayrullah: Feride’nin kağıt üzerinde kocasıdır. Mert, babacan, korumacı bir kişiliğe sahiptir. Feride’ye özlem duyduğu babalık görevini yapmuştır.
Munise: Açık sarı saçlı, yeşil gözlü çok şeker, Feride’nin evlatlık aldığı kızdır.
Aziz: Feride’nin eniştesidir.
Müjgan: Feride’nin kuzenidir.

b) Şahıs kadrosu:

feride : Olayın kahramanı
Hatice hanım:arkadaşı
Müjgan:kuzeni
Kamran:kuzeni,kocası
Aziz:eniştesi
Munise:evlatlık kızı
Hayrullah:kağıt üzerinde kocası

5. Çevre-zaman: Olay Anadolu’da geçmektedir. Zaman ise belirtilmemiştir.

6. Ana fikir ve yardımcı fikirler: Hayatta karşımıza zorluklar çıkabilir.
Önemli olan bu zorluklara boyun eğmemek, mücadele etmektir. Bundan başka, her ne olursa olsun hayatın zorluklarına karşı yıkılmamak, onlarla mücadele etmektir.

7. Tür ve teknik: Günce şeklinde yazılmış bir roman türüdür.

8. Eserin en beğenilen bölümü: Feride’nin Zeyniler köyünde çalışırken
Kamran’dan gelen mektupları şömineye atması ve Munise’nin son anda Feride’nin pişman olduğunu hissedip bir mektubun son parçasının ateşten çekip çıkarmasıdır.

9. Yazarın biyografisi: Reşat Nuri Güntekin, 26 Kasım 1889’da İstanbul’da
doğdu. 1912’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ni bitirdi. 1918-19 yılları arasında Şair, Büyük Mecmua ve Nedim dergilerinde hikayeleri basıldı. 1922’de Çalıkuşu romanı Vakit gazetesinde yayımlandı. Bunların dışında birçok illerde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1927’de Milli Eğitim Müfettişliğine getirildi. On iki yıl sonra, Çanakkale milletvekili oldu. Ardından tekrar müfettişliğe döndü, 1947’de başmüfettişliğe yükseldi. Aynı yıl Memleket adlı bir gazete çıkarmaya başladı. Kültür Ateşesi ve Öğrenci Müfettişi olarak Paris’e gönderildi. 1954’de 65 yaşında emekliye ayrılarak Türkiye’ye döndü. Akciğer kanserine tutuldu. Tedavi için gittiği Londra’da 7 Aralık 1956’da öldü.

10. Değerlendirme
a) Eserle ilgili tenkid yazılardan önemli bölümler: Yazı dilini konuşma diline
yaklaştırma ulusal bir edebiyatın oluşmasında temel sayılarak Milli Edebiyat akımının ilk yıllarında başlamıştır. Bu hareketi başlatan Ömer Seyfettin ve onu izleyenler dili bu yönden geliştirmişlerse de Reşat Nuri Güntekin Çalıkuşu’nda onları büyük ölçüde aşmıştır. (Olcay Önertoy)
b) İncelemeyi yapanın eserle ilgili görüşleri: Çalıkuşu, Türk Edebiyatı’nın en
önemli klasiklerinden biridir. Feride’nin tek başına Anadolu’da verdiği yaşam mücadelesi okunmaya değer. Eserin sonuda olması gerektiği gibidir. Birbirini seven iki insan seneler sonra kavuşmaktadır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel