Bulaşıcı Hastalıklarda Temel (Genel) Kavramlar

Bulaşıcı Hastalıklarda Genel Kavramlar Kısaca, Bulaşıcı Hastalıklarda Genel Kavramlar Nelerdir?, Bulaşıcı Hastalıklarda Temel Kavramlar Nelerdir?, Bulaşıcı Hastalıklarda Kavramlar Hakkında Bilgi, Bulaşıcı Hastalıklarda Kısaca Genel Kavramlar

Değerli Ziyaretçilerimiz Bu Yazımızda Sizlere Bulaşıcı Hastalıklarda Genel Kavramlar Hakkında Bilgi Vermeye Çalışacağız İyi Okumalar…

BULAŞICI HASTALARDA GENEL KAVRAMLAR

Bulaşıcı hastalıkların önemini ve tedavi yöntemlerini kavramak için hastalık, enfeksiyon, hastalık etkeni, kuluçka süresi, bulaşma süresi, salgın hastalık, bulaşıcı hastalık zinciri ve bulaşma yolu gibi kavramların ne olduğunu öğrenmek gerekmektedir. Şimdi bu kavramları göreceksiniz;

Hastalık ve Enfeksiyon

Hastalık çevresel, bedensel ya da her iki etkenin etkisiyle canlının sağlığında meydana gelen bozukluklardır.

Her hastalığın oluşumundakietken farklıdır. Örneğin kanser vücudun herhangi bir yerideki  hücresel yapının bozulması sonucu hücrelerin kontrosüz çoğalması ile oluşur. Ancak bu hastalık solunum gibi herhangi bir yolla bir kişiden diğerine geçmez. Grip, nezle, kolera gibi etkeni virüs ya da bakteri olan hastalıklar ise solunum yoluyla ya da ortak kullanılan eşyalar, besinler gibi yollarla kişiden kişiye geçer.

Hatalık etkeninin her hangi bir yolla kişiler arasında yayılmasıyla ortaya çıkan hastalıklara bulaşıcı hastalık denir.

Hastalık etkeni olan herhangi bir mikroorganizmanın vücuda girerek üremesi durumuna enfeksiyon denir.

Ancak enfeksiyon hastalık değildir. Meydana gelen enfesiyonun hastalık olarak adlandırılabilmesi için vücuda giren hastalık etkeninin bulunduğu organ ya da dokuda çoğalarak bu yapıların çalışmasını bozması gerekir.

Hastalık Etkeni

Hastalık etkeni, vücuda girerek hastalığın oluşmasına neden olan mikroorganizmalardır. Bulaşıcı hastalıklarda başlıca etken olan mikroorganizmalar bakteriler, virüsler, mantarlar ve parazitlerdir.

Bu hastalık etkenleri solunum yolu, sindirim sistemi, yaralar vb. yollarla vücuda girer. Hastalık etkeni vücuda girer girmez vücudu savunan hücrelerle savaşmaya başlar. Hastalık etkenlerin bir kısmı yok edilirken bir kısmı da üremeye devam ederek enfeksiyona, daha sonra da hastalığa neden olur.

Kuluçka Süresi

Hastalık yapan mikroorganizma vücuda girer girmez hastalık görülmez. Hastalık yapan mikroorganizma, vücuda girdikten sonra üremeye başlar. Ancak hastalık belirtilerinin ortaya çıkması için belli bir zamanın geçmesi gerekir. Mikrobun vücuda girdikten sonra hastalık belirtilerinin ortaya çıkmasına kadar geçen süreye kuluçka süresi denir.

Bu hastalıkta kuluçka süresi farklıdır. Bu farklılığın nedeni hastalık etkeni olan mikrobun çeşididir. Bu süre kolerada birkaç saat, kuduzda bir hafta ile iki sene arasında değişebilir. Ancak genellikle 20-60 gündür. Cüzam da 2-20 yıl, su çiçeğinde 1-3 hafta ve kızamıkçıkta 1-3 hafta gibi bir zamandır.

Bulaşma Süresi

Enfeksiyon etkeninin enfekte olmuş canlıdan (konakçıdan) bir diğerine bulaşabilme süresine bulaşma süresi denir.

Enfekte olan her birey sağlam olanlar için hastalık kaynağı olabilir.

Bulaşma süresi de, kuluçka süresi gibi her hastalık için farklıdır.

Hastalığın yaygınlaşmaması için bulaşma süresince hasta olan kişinin sağlam olan kişilerle temasta bulunmaması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle bulaşma süresi boyunca hastalık ziyareti yapılmaması gerekmektedir.   Bu kuralı, toplum sağlığını koruma adına uygulamaya çalışmalıyız.

Salgın Hastalık

Bir hastalığın belirli bir coğrafik bölgede ya da toplumda diğer hastalıklardan daha yüksek oranda görülmesine endemi denir. Örnek olarak Türkiye’de Karadeniz Bölgesinde görülen guatr hastalığı verilebilir. Yine ülkemizde tifo, dizanteri, sarılık, kuduz gibi bazı bulaşıcı hastalıklarda endemi olarak görülmektedir.

Epidemi yani salgın ise bir bölgede ya da toplumda sağlığın beklenenden çok daha fazla görülmesidir. Olumsuz çevre şartları epidemi oluşumuna neden olur.

Patlayıcı Epidemiler; örneğin çevre koşullarının birden bozulmasına bağlı olarak aniden ortaya çıkan kolera gibi.

Bulaşıcı Epidemiler; örneğin hava ve temas yoluyla bulaşan kızamık gibi. Burada bulaşma yavaş yavaş olur ve hasta sayısı da bulaşma hızına bağlı olarak artar.

Bulaşıcı Hastalık Zinciri

Bulaşıcı hastalıklarda; enfeksiyon kaynağı, sağlam kişi (konak)  ve bulaşma yolu denilen birbiriyle sürekli etkileşim halinde olan üç etken yer almaktadır. Bu üç etkenin birbiri arasında oluşturduğu etkileşim süreklidir. Bu etkileşim ve sürekliliği bulaşıcı hastalık zincirini oluşturur. Ancak bu etkenlerden birinin akışı bozması bulaşıcı hastalık zincirini bozar.

Enfeksiyon kaynağı; enfeksiyon etkeni olan virüs, bakteri, mantar gibi canlıların yaşamını sürdürebilmek için bağımlı olduğu ve aynı zamanda çoğaldığı çeşitli hayvan, insan, toprak vb.’dir. her hastalığın kaynağı  farklıdır. Örneğin grip ve kabakulakta enfeksiyon kaynağı insanken, brusellave şarbonda enfeksiyon kaynağı hayvan, tetanos da topraktır.

Sağlam kişi;henüz hasalık etkeniyle karşılaşmamış kişidir.

Bulaşma yolu her hastalığa göre değişmektedir. Bunlar hava, toz, eşya, vektörler olabilir. Her hastalığın enfeksiyon etkeninin ve bulaşma yolunun bilinmesi bulaşıcı hastalık zincirinin çözülmesini sağlar. Bu zincirin çözülmesi bulaşıcı olan hastalığın toplumun birçok kesimine yayılmadan önlenmesini sağlar.

Bulaşma yolu

Bulaşma yolu hastalık etkeninin enfeksiyon kaynağından duyarlı kişi veya sağlam kişiye nasıl bulaştığını gösteren yoldur. Bulaşma yolu; doğrudan ve dolaylı olmak üzere iki çeşittir.

Doğrudan bulaşma yolu enfeksiyon etkeninin (virüs, bakteri vb.) hiçbir ara bulaşma yolu olmadan kaynaktan konağa geçmesidir. Öpüşme, cinsel ilişki, kan nakli bu buluşma yoluna örnek olarak verilebilir. Damlacık yoluyla bulaşma da bir tür doğrudan bulaşma yoludur. Öksürük ya da hapşırıkla yayılan damlacıklar damlacık yoluyla yayılmaya örnektir. Doğrudan bulaşmaya örnek hastalık olarak AIDS, bel soğukluğu, frengi, hepetit B, kasık biti verilebilir.

Dolaylı bulaşma yolu ise enfeksiyon etkeninin araç, vektör, hava ya da su yolu ile konağa taşınmasıdır. Canlı olmayan oyuncak, yatak örtüsü, cerrahi aletler, bozulmuş gıdalar vb. dolaylı bulaşmaya neden olan araçlardandır. Hastalık etkenlerini taşıyan vektörler ( bazı eklembacaklılar, kemirgenler vb.) de dolaylı bulaşma yoluna örnektir.kızamık, çocuk felci, kolera, sıtma, veba vb. hastalıklar dolaylı bulaşma yoluyla bulaşan hastalıklara örnektir.

bulaşıcı hastalıklar nelerdir

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel