Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Hakkında Kısaca Bilgi

Atatürk ve Kurtuluş Savaşı

Türkiye Cumhuriyetimin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı ( Atatürk (1881-1938), gümrük memuru Ali Rıza Bey ile Zübeyde Hanımın oğludur.

1899 yılında Harbiye’ye giren Mustafa Kemal, oradan Harp Akademisi ne geçti ve kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu. Önce merkezi Şam’da bulunan 5. Ordu’ya, sonra Selanik’teki 3. Orduya atandı. Selanik’teyken İttihat ve Terakki Cemi- yeti’ne girdi.1911’de İtalyanlara karşı savaşmak üzere Kuzey Afrika’da Bingazi bölgesine gitti. Deme cephesi komutanıyken binbaşılığa, Sofya askeri ataşeliğine atandıktan sonra yarbaylığa yükseldi.

Mustafa Kemal Sofya’dayken I. Dünya Savaşı çıktı. Müttefikler İstanbul’u ele geçirmek üzere Çanakkale Boğazt’na saldırdılar. Ağustos 1915’de Anafartalar Cephesinde saldırıya geçen İngiliz kuvvetleri, kolordu komutanlığına atanan Mustafa Kemal komutasındaki birlikler tarafından  geri püskürtüldü. Bu yenilgiden sonra düşman Gelibolu’yu boşaltmak zorunda kaldı.  Anafartalar Kahramanı 1916 da Paşalık rütbesi verildi. Savaşın devamında 7. kolordu komutanı olarak îngilizlerin şiddetli saldırılan altında çözülen Yıldırım Orduları Grubuna bağlı birlikleri toparlayıp Anadolu sınırına kadar geri çekilmeyi sağladı. Mondros Mütarekesi nin imzalanması sonrasında 7 Kasım 1918’de İstanbul’a döndü. Yunanlılar ın İzmir’i işgalinden dört gün sonra 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak bastı ve “Kurtuluş Savaşını”  tüm ulus çapında örgütlemeye girişti. Bu durumdan memnun kalmayan İstanbul hükümeti tarafından geri çağrıldıysa da, bu çağrıya uymadı. 7 Temmuz 1919’da İstanbul hükümetince görevden alındığını öğrendi ve bunun üzerine istifa ettiğini bildirdi.

7 Ağustos 1919’da Erzurum Kongresinde Heyet-i Temsiliye başkanlığına, ardından 4 Eylül 1919’da Sivas Kongresi’nde başkanlığa seçildi. Kongreler sonrasında ilkeler belirlendi: Her türlü mandacılığın reddi ve tam bağımsızlık. Mustafa Kemal Paşa ayrıca İstanbul hükümetini tanımadığını bildirdi.

Bunun ertesinde Damat Ferit Hükümetinin yerine Ali Rıza Paşa hükümeti kuruldu. Osmanlı Millet Meclisini toplamak üzere seçim yapıldı. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin adayları büyük bir çoğunlukla seçimi kazanarak Meclis’e girdiler. 12 Ocak 1920’de toplanarak “Misak-ı Milli” ’yi onaylayan meclis kararından rahatsız olan İngilizler 16 Mart 1920’de İstanbul’u işgal ederek Meclis’i bastılar; milletvekillerinden ele geçirilenler Malta’ya sürüldü. Bunun üzerine Ankara’da Mustafa Kemal Paşa önderliğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı (23 Nisan 1920) ve başkanlığa Mustafa Kemal seçildi. Meclis başkanının aynı zamanda hükümet başkanı olması kararlaştırıldı.

TBMM, Anadolu içlerine doğru ilerleyen Yunanlılar’ı durdurmak üzere 5 Ağustos 1921’de Mustafa Kemal’i başkomutanlığa getirdi ve geçici bir süre için yetkilerini ona devretti.  23 gece süren Sakarya Meydan Savaşı, 13 Eylül 1921’de Türk ordusunun zaferiyle sonuçlandı. Bu zafer sonrası Mustafa Kemal’e “Gazi” ünvanı ve mareşallik rütbesi verildi. Türk ordusu ertesi yıl, yine onun komutası altında 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruzda Yunanlıları bozguna uğrattı. 30 Ağustos’ta zafer kazanıldı ve 9 Eylül’de Türk ordusu İzmir’e girdi. 11 Ekim 1922’de Mudanya Mütarekesi imzalandı ve savaşa son verildi. Bunu saltanatın kaldırılması izledi ve son Osmanlı Padişahı Vahideddin, 17 Kasım 1922’de bir İngiliz zırhlısına binerek Türkiye’den ayrıldı.

Temmuz 1923’de Lozan Barış Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmayla bugünkü Türkiye sınırları kabul edildi. Mustafa Kemal Paşa cumhurbaşkanı olduktan sonra ileride “Atatürk Devrimleri” diye anılacak olan devrimleri gerçekleştirmeye girişti.

Kasım 1934’de kabul edilen bir yasayla Mustafa Kemal Paşa’ya Atatürk soyadı verildi. 10 Kasım 1938’de İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda öldü.

No Responses

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel