Anız yakmanın çevresel etkileri, Sonuçları ve Alınması Gereken Önlemler

anız yakmaAnız yakmanın çevresel etkileri ve sonuçları

Günümüzde pek önemsenmeyen ancak gelecekte önemli bir sorun hâline dönüşme ihtimali yüksek olan birçok çevre sorunu bulunmaktadır. Örneğin, ülkemizde yaygın olarak görülen anız yakma bunlar­dan biridir. Anız kelimesi ülkemizde yöreden yöreye farklı anlamlar kazanmaktadır. Genellikle ekinler biçildikten sonra buğday ve diğer bitkilerin tarlada kalan köklü sap kısmına anız denilmektedir.

Ülkemizde makineli tarımın yaygınlaşması ile tarım topraklarından daha fazla yararlanma isteği oluşmuş ve buna bağlı olarak anız yangınları ortaya çıkmıştır. Son 60 yılda tarımda gerçekleştirilen yapısal değişmeler, nadası ortadan kaldıran dönüşümlü ürün ekme sistemini ortaya çıkarmıştır. Bu sis­tem, hasat artığı sap ve köklerin doğal yollardan toprağa karışmasını veya çürüyerek humusa dönüşmesi için gereken süreyi azaltmaktadır. Biçerdöverlerle hasat yapılan alanlarda biçim boyunun yüksek tutulması, bütün alanları anız yakımında potansiyel tehlike bölgesi yapmaktadır. Daha iyi tohum yatağı hazırlamak, yabancı ot ve haşereleri yok etmek, toprağı daha kolay işlemek gibi amaçlar­la anız yakımı gerçekleştirilmektedir. Bununla beraber anız yakmanın, çiftçilerimiz tarafından bilin­meyen birçok zararı vardır. Bu zararlar bilinmediğinden her yıl önemli ölçüde tarım alanı anız yangın­larından olumsuz etkilenmektedir.

  S o n u ç l a r ı
Toprak

verimliliği

azalır.

Anız yakılırken toprağın yüzeyinde ve 2-3 cm derinliğindeki bütün canlılar yok edilmektedir. Toprakta canlıların en yoğun olduğu kısım burasıdır. Anız yakılırken özellikle toprak verimliliğini oluş­turan canlılar ortadan kalkmaktadır. Anız yakılan yerlerde toprağın tekrar eski hâline gelmesi için uzun zamana ihtiyaç duyulmaktadır.
Toprakta

organik

maddeler

ortadan

kalkar.

Toprağın verimi, içinde barındırdığı organik maddelerin miktarı ve çeşitliliğine bağlıdır. Organik madde yeterli olmayınca toprak canlıları hem miktar hem de tür olarak azaldığından toprak fakirleşe- cektir. Toprakta yaşayan canlıların beslenme ortamı ve besleneceği artıklar anız yangınlarıyla ortadan kalkar.
Toprakta yaşam ortamı yok olur. Toprakta bulunan organik maddeler, toprağı canlılar için bir yaşam ortamı hâline getirir. Anız yakıldığı zaman bu ortam yanarak yok olur.
Erozyonu

artırır.

Bitki artıkları gerek toprak yüzeyini örterek gerekse toprağı kökleriyle tutarak erozyonu azaltır. Anız yakıldığında ise toprağı tutacak bir engel kalmaz. Yakılan anızın artığı olan külün içerdiği mine­ral ve elementler de yine rüzgâr ve su ile taşınarak uzaklaşır.
Doğal

dengeyi

bozar.

Anız yakılmasıyla doğada yaşayan birçok canlının beslenme, barınma ve korunma ortamı yok olacağından, doğal yaşam tehlikeye girecektir. Bir ülkenin doğal zenginliği yaban hayatının çeşitli­liğine ve çokluğuna bağlıdır. Anız içerisinde birçok canlı barınır. Bu canlılar beslenme zincirinin hal­kalarını oluşturduğu için, bir canlının yok olması diğer canlıların yaşamını olumsuz yönde etkiler. Anızın yakılması ile canlıların yaşam ortamı da ortadan kalkar. Sonuçta insanların kendi yaşam ortamları bozularak çeşitli hastalıklara yakalanma ihtimalleri artar, sağlıkları bozulur.
Orman yangınlarına yol açar. Bugün ülkemizdeki orman yangınlarının önemli bir nedeni de anız yakılmasıdır. Orman yangın­larında büyük orman alanları yok olmaktadır. Bu alanların tekrar orman hâline getirilmesi hem uzun bir zamana hem de büyük masraflara mal olmaktadır.

Anız Yangınları İçin Alınacak Önlemler

Anız yakımını önlemek için, çiftçi eğitimi programları düzenlenmeli,anız yakmanın zararları vurgulan­malıdır. Hasat öncesinde ve sonrasında yangın duyuruları yapılmalı ve yangına sebep olanlar hakkında yasal işlem başlatılmalıdır. Tarım müdürlükleri acil müdahale ekipleri oluşturmalı, bu konuda yerel yöne­timler, sivil toplum kuruluşlarının katkıları sağlanmalı ve çevre duyarlılığı yaygınlaştırılmalıdır. Anızın yakıl­madan değerlendirilmesi konusunda çalışmalar yapılmalıdır. Anız, kâğıt sanayisinde kullanılırsa buna bağlı olarak çiftçilere ek gelir getireceğinden anızın yakılması asgari düzeye inecektir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel