Amasya Şehri Hakkında Bilgi

Amasya'dan Bir Görünüş

Amasya’dan Bir Görünüş

AMASYA

Karadeniz bölgesinin iç kesiminde şehir ve bu şehrin merkez olduğu il.                    Deniz seviyesinden 400 m. yükseklik­te, Yeşilırmak’ın açtığı iki tarafı yüksek kayalıklarla çevrili dar bir vadide kurul­muştur. Şehrin içinden geçerken batı- doğu istikametini alan nehrin solunda (kuzeyinde) yükselen dik kayalıklara oyul­muş mağara ve kral mezarları ve bu­nun hemen üstündeki kale dikkati çe­ker. Nehrin sağ kesimi (güneyi) nisbeten daha az meyilli ve düz olduğundan yer­leşme daha ziyade bu yönde olmuştur.

Şehrin bilinen en eski adı Amaseia’dır. Ancak ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu kesin olarak bilinmemekte­dir. Bununla birlikte. Büyük İskender devrinden (m.ö. 336-323) önce de mevcut olduğu ve şehrin tarihinin Hititler döne­mine kadar uzandığı sanılmaktadır. He­lenistik Seleukhoslar döneminde zaman zaman Pontus krallarının başşehri oldu; milâttan önce 63 yılında da Roma Dev­leti sınırları içine katıldı. Milâttan sonra III. yüzyılda bir piskoposluk merkezi ola­rak önem kazandı. 712’de Araplar tara­fından alındı ise de birkaç yıl sonra İm­parator III. Leo (717-740) idaresindeki Bi­zans kuvvetleri şehri ele geçirdiler.

Bugünkü Amasya şehri, Anadolu’nun iç kesimlerini Samsun Limanı’na bağla­yan yolların geçtiği bir yerde bulunmak­tadır. 1930’da inşa edilen demiryolu bu­rayı tabii limanı olan Samsun’a bağlar ve ulaşımı kolaylaştırır. Şehir kuruluş ye­rinin fizikî şartları sebebiyle büyük bir 

gelişme gösterememiştir. Yeşilırmak şe­hir içinde 4 km. kadar devam eden bir vadide akar. Yeşilırmak’ın sol kıyısında, kale kalıntıları, kral mezarları ile Yeşilır- mak arasında yerleşim alanı çok dar ol­duğundan yerleşme bu kıyıda ince bir şerit oluşturur. Şehrin asıl yerleşim ve gelişim alanı Yeşilırmak’ın sağ kıyısında olup günümüzde bu kesimde güneydo­ğu ve güneybatı yönlerine doğru bir ge­lişme göstermektedir.

Şehirde büyük un fabrikaları, bir süt fabrikası, bir de beton yapı elemanları fabrikası bulunmaktadır. Ayrıca iki has- tahane, bir de 19 Mayıs Üniversitesi Eği­tim Fakültesi ne bağlı Eğitim Yüksek Okulu mevcuttur. 1927’de 12.481 olan nüfusu 1950’de 14.470, 1970’te 36.646 ve 1985’te de 53.431’e ulaşmıştır.

Amasya şehrinin merkez olduğu Amas­ya ili Samsun, Tokat, Yozgat ve Çorum illeriyle çevrilmiştir. Merkez ilçeden baş­ka Göynücek, Gümüşhacıköy, Hamamö- zü, Merzifon, Suluova ve Taşova adlı altı ilçeye ve on altı bucağa ayrılmıştır; sı­nırları içerisinde 360 köy bulunmakta­dır. İlde ziraat akarsu boylarındaki Su­luova. Gümüşova ve Taşova gibi verimli ovalarda yoğunlaşmakta ve başlıca eko­nomik faaliyeti teşkil etmektedir. 1954′- te Amasya Şeker Fabrikasının kurulma­sı ve Et Balık Kurumu tesislerinin yapıl­ması, şeker pancarı üretimini ve hay­vancılığı teşvik etmiştir. Dokuma tez­gâhları yanında ilde ziraî ürünleri işle­yen un, yağ, yem ve meyve suyu fabri-

gelişme gösterememiştir. Yeşilırmak şe­hir içinde 4 km. kadar devam eden bir vadide akar. Yeşilırmak’ın sol kıyısında, kale kalıntıları, kral mezarları ile Yeşilır- mak arasında yerleşim alanı çok dar ol­duğundan yerleşme bu kıyıda ince bir şerit oluşturur. Şehrin asıl yerleşim ve gelişim alanı Yeşilırmak’ın sağ kıyısında olup günümüzde bu kesimde güneydo­ğu ve güneybatı yönlerine doğru bir ge­lişme göstermektedir.

Şehirde büyük un fabrikaları, bir süt fabrikası, bir de beton yapı elemanları fabrikası bulunmaktadır. Ayrıca iki has- tahane, bir de 19 Mayıs Üniversitesi Eği­tim Fakültesi ne bağlı Eğitim Yüksek Okulu mevcuttur. 1927’de 12.481 olan nüfusu 1950’de 14.470, 1970’te 36.646 ve 1985’te de 53.431’e ulaşmıştır.

Amasya şehrinin merkez olduğu Amas­ya ili Samsun, Tokat, Yozgat ve Çorum illeriyle çevrilmiştir. Merkez ilçeden baş­ka Göynücek, Gümüşhacıköy, Hamamö- zü, Merzifon, Suluova ve Taşova adlı altı ilçeye ve on altı bucağa ayrılmıştır; sı­nırları içerisinde 360 köy bulunmakta­dır. İlde ziraat akarsu boylarındaki Su­luova. Gümüşova ve Taşova gibi verimli ovalarda yoğunlaşmakta ve başlıca eko­nomik faaliyeti teşkil etmektedir. 1954′- te Amasya Şeker Fabrikasının kurulma­sı ve Et Balık Kurumu tesislerinin yapıl­ması, şeker pancarı üretimini ve hay­vancılığı teşvik etmiştir. Dokuma tez­gâhları yanında ilde ziraî ürünleri işle­yen un, yağ, yem ve meyve suyu fabrikaları da bulunmaktadır. 5520 km² yüzölçüme sahiptir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel