Adalet Nedir? Tanımı

Adalet Nedir?

Adaletin güncel tanımı: Hak ve hukuka uygun, hakkı gözetme olarak nitelendirilir. Felsefi ola­rak tanımı ise: Doğrunun, hakkın korunması, doğrunun öz belirti­si. Felsefe dünyasında, herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme demek olan bir erdem olarak değerlendirilir. Adalete, felsefe alanında birçok pencereden bakılmış, adaletin değer yargılarına göre değişe­ceği ve her insanın değerlerinin farklı olduğu; adalete eşitlik pen­ceresinden bakılmış, mutluluk, toplumsal ve bireysel açıdan, özgürlük açısından, güvenlik açısından…

Adaleti birçok yönden ince­lemek, bakış açılarını genişletip insanın içsel ve dışsal düzenine biraz daha ışık tutarken, eşitlik kavramıyla karıştırılması adaletin gerçek niteliğinin bir döneme veya her zaman işine gelenler­ce anlaşılamamasına sebep olmuştur. Eşitlik, adalet olamaz; çünkü insanlar eşit değildir ya da yaşanılan durumlar. Mesela iki tane insan sorun yaşıyor, biri haklı biri haksız; ikisine de aynı davranmakla “İşte eşit davranı­yorum.” diyebilirsiniz. Dar bir zihniyetteyseniz buna adalet de diyebilirsiniz. Ancak bu, adaletsiz­liğin ta kendisidir. Bunun adına ancak cahillik ya da korkaklık denir. Ama maalesef bunu çok insan yapar. Haklıya hakkını vermek, haksıza sen yanlışsın diyecek babayiğit sayısı öyle çok fazla değil. Hatta çok az. Cephe alınmasından korkulur, menfaatlerden korkulur.

Bir kişinin adalet anlayışının kötü olması kadar, kendi içindeki ve dışındaki düzeni bozacak baş­ka bir şey daha yoktur. Kişinin adaleti bozuksa ya merhamet­siz olur ya da fazla merhametle kendine ya da başkasına zararı olur, haset olur, kibirli olur… En büyük manevi hastalıklar diyebileceğimiz hastalıklar ön plana çıkar. Çünkü doğru değerlendirme yapamıyordur. Kendi menfaatleri söz konusu olduğunda ne hak kalır ne hukuk.adalet

Kendi içimizdeki bu ada­letsizlikten oluşan dengesizlik şeytanice mantıklarla destekle­nip dışımıza sirayet ediyor. Ruh dünyamızda kendimizi zillete ya da kibre sokarken bu dışımıza da verdiğimiz kararlarda, kişilere yaklaşımlarda ortaya çıkıyor.

Adalet tüm ahlaki kriterleri etkiliyor. Bu da zamanla melekeleştiği için psikolojimizi de etkiliyor. Mesela psikoloji bili­mi bize, psikopat birinin empati yeteneğinin çok az olduğunu yada hiç olmadığını söylüyor. Bu kişide adalet duygusu yoğun olsaydı empati yeteneğini kay­beder miydi? Kişilerin yaşadı­ğı bazı ağır durumlarda adalet duygusunu yitirerek, empatisinin azalmasına ve karşısmdakinin duygularım hiç düşünmeden hatta acı vermekten zevk alan bir hale getirebilir. Ancak burada yaşanılan olayla birlikte psikopata dönüşen insan da aslında gene de üstü çok örtülü bir biçimde adaleti kendince yerine getiriyör­dür. Ama empati yeteneği yok olduğu için karşısmdakinin acı çektiğini anlayamaz. Bu algısız zavallı haliyle kendini çok güç­lü ve haklı sanarak etrafındaki kişileri yıpratır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel