19. Yüzyılda Osmanlı Devletinde Basın Yayın Hayatındaki Gelişmeler

Osmanlı Devletinde Basın Alanındaki Gelişmeler 19. yüzyıl, osmanlı devletinde 19. yüzyılda basın yayın alanında meydana gelen değişimler, Osmanlı Devletinde Basın ve Yayın Hayatında Kadınların Yeri

Basın Hayatındaki Gelişmeler

  • Osmanlı Devleti’nde XIX.yüzyılda basın ve yayın hayatında önemli gelişme­ler yaşanmıştır.
  • Mahmut Türkçe ve Fransızca olarak Takvimivakayi adında ilk resmî gaze­teyi çıkarmıştır.
  • Abdülmecit döneminde Cerideihavadis adlı resmî gazete çıkarılmıştır.
  • Türkler tarafından çıkarılan ilk özel gazete Tercümamahval’dir. Başyazarı Şi- nasi olan bu gazete bir haber gazetesi olmaktan çok, siyasi eleştirileriyle gündeme gelen bir fikir gazetesi niteliğindedir.
  • Şinasi sonra da Tasviriefkâr adlı gazeteyi çıkarmıştır.
  • ilk Türk dergisi ise 1850’de yayımLanan Vekayıtıbbıye’dir. 1862’de Münif Pa­şa tarafından Mecmuaifünun yayımlanmaya başlamış, ilk mizah dergisi ise 1872’de Teodor Kasap’ın çıkardığı Diyojen olmuştur.
  • Osmanlı basın yaşamının hareketlenmesi ve yönetime karşı eleştirilerin art­ması üzerine hükümet tedbir almakta gecikmemiştir.
  • Osmanlı Devleti bu amaçla 1864’te Matbuat Nizamnamesi çıkarmıştır. Bu ni­zamname ile gazete kapama, para ve hapis cezaları uygulaması başlatılmıştır.
  • Meşrutiyetin sona ermesi üzerine Avrupa’ya giden Ali Suavi, Namık Kemal, Ziya Paşa ve Agâh Efendi gittikleri yerlerde “Muhbir, Ulum, Hürriyet, İttihat” adında gazeteler çıkararak Babıali aleyhine yazılar yazmışlardır.
  • Avrupa devletlerinin kapitülasyonları basın alanına yayma girişimlerini Abdülhamit önlemiştir.
  • Meşrutiyetin ilanından sonra yayın hayatı yeniden canlanmıştır (Tanin ve Volkan gazeteleri çıkarılmıştır.).

Basın Yayın Hayatında Kadınlar

  • Osmanlı Devleti’nde ilk kadın dergisi 1869’da çıkarılan Terakkiimuhadderat (kadınların yükselişi) dergisidir.
  • 1886’da ise sahibi kadın olan,yazı kadrosunun tamamı kadınlardan oluşan Şükufezar (Çiçek Bahçesi) dergisi yayımlanmaya başlanmıştır.
  • 1895’te en uzun soluklu Hanımlara Mahsus Gazete yayım hayatına başla­mıştır. Bu gazetede Fatma Aliye; kadın sorunLarı, kadınların çalışma, toplum­sal yaşama katılma ve eğitimi konularını ele almıştır.
  • 1908’de Demet Dergisi yayın hayatına başlamıştır. Halide Edip’in de yazarı olduğu bu dergi, kadınların mesleki olarak sınıflandırılmasını eleştirmiştir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel